Geçmiş hakkında senaryolar kuruyor olabilir miyim

Merhabalar,

Yazdıklarını okurken yaşadığın içsel karmaşayı, sorgulamaları ve o “ya olduysa?” döngüsünün ne kadar yorucu olduğunu hissedebiliyorum. Özellikle geçmişe dair pişmanlıklar gün yüzüne çıktığında, zihin kendini sürekli bir tarama moduna alır. Her detayı gözden geçirmeye, hiçbir şeyi atlamamaya çalışır. Sanki “bir eksik kalırsa felaket olurmuş” gibi…

Bu yaşadığın şey, aslında kaygının çok tanıdık bir hali.

Kaygı zihni o kadar tetikte tutar ki, yaşanmış olayları değil; yaşanmamış ihtimalleri gerçekmiş gibi sunabilir. Bu yüzden “Öyle bir şey olmadığını biliyorum ama ya olduysa?” dediğinde, bu mantıksal bir şüphe değil duygusal bir kaygı.

Zihin bu noktada bazen senaryo üretmeye başlar:

– “Ya hatırlamıyorsam?”

– “Ya bir şeyi atladıysam?”

– “Ya bastırdıysam ve unuttuysam?”

Bu düşünceler çok gerçekmiş gibi hissettirebilir. Ama dikkat et: Bu sorular kanıtlara değil, varsayımlara dayanır.

Ve sen zaten çok önemli bir şeyi fark etmişsin:

“Biliyorum yaşanmadı ama yine de korkuyorum.”

Bu cümle, aslında zihninin gerçeği bildiğini, ama kaygının duygusal alanı sarstığını gösteriyor. Bu da demek oluyor ki; burada çalışmamız gereken şey, geçmişin kendisi değil geçmişle ilgili zihninin ürettiği kaygı temelli senaryolar.

Şunu hatırla:

Kaygılı zihin, boşlukta duramaz. Mutlaka bir şey üretir. Ve çoğu zaman bu üretim gerçek değil, ihtimal üzerinden işler.

Senin de yaşamadığını bildiğin şeyler birer “ihtimalmiş” gibi zihninde dönmeye başlamış olabilir. Ama bu, onların yaşandığı anlamına gelmez. Zihin “anlamlandıramadığı duyguları” senaryoya dökerek açıklamaya çalışır. Ama bu açıklamalar her zaman gerçekle örtüşmez.

Ne yapabilirsin?

– Bu düşünce geldiğinde “Kanıtım ne?” sorusunu kendine sor. Gerçekten yaşandığına dair kanıtın var mı, yoksa sadece korkun mu var?

– Kendine güvenli bir iç ses geliştir: “Bu sadece kaygımın bana oynadığı bir oyun. Zihnim geçmişi tararken anlam bulmaya çalışıyor ama bu düşünce, benim gerçeğim değil.”

– Sürekli geçmişi taramak bir kontrol çabasıdır. Ve kontrol etmek yerine kabul etmek seni daha fazla rahatlatır: “Geçmiş geçti. Artık benim görevim hatırlamak değil, iyileşmek.”

– Eğer bu düşünceler sıklaşır ve işlevselliğini etkiliyorsa, bir uzmandan profesyonel destek almak bu süreci daha sağlıklı yönetmene yardımcı olabilir.

Unutma, kaygının sesi çok gür çıkabilir ama gerçek, sessizdir. Sen gerçek olanı zaten biliyorsun. Sadece kaygının sesini biraz kısmaya ihtiyacın var. 

Umarım bu cevabım size yardımcı olmuştur. Aklınıza takılan başka sorular olursa bizimle her zaman iletişime geçebilirsiniz.

Sağlıcakla kalınız.

Klinik Psikolog İrem Aşıkkutlu