Sürekli kötü düşünmeyi nasıl engellerim

Merhabalar,

Paylaştıklarınızdan siz istemedikçe yaşanılan olaylar sonrası aklınıza gelen kötü düşüncelerin ve bu durumu kimseyle paylaşmamanın sizi ne kadar yorduğunu çok net bir şekilde hissettim. Bu durumda yaşadığınız duruma ve bu durumu nasıl sağlıklı bir şekilde yönetebileceğinize birlikte bakalım isterim.

16 yaşında bir genç olarak yaşadığınız bu durum, sizi hem zihinsel hem de duygusal olarak yoruyor olabilir. Düşüncelerimiz bazen bir kar topu gibi büyür, fark etmeden bizi içine çeker. Bu olumsuz düşünce-davranış döngüsü, öfke ve uykusuzluk gibi başka sorunları da tetikleyebilir. Ama iyi haber şu bu kırılabilir bir döngüdür. Öncelikle belirtmeliyim ki kötü senaryolar üretmek bir bozukluk değil beynin kişiyi tehlikelerden koruma biçimidir. Ama bazen beyin, gerçek tehlikeler yerine varsayımlara tepki verir. İşte bu noktada düşünceleri tanımak ve yönetmek önemli hale gelir.

Bu noktada yaşadığınız durumu daha iyi anlamanız adına özetleyecek olursam bir olay oluyor ve aklınıza kötü ihtimaller geliyor bu ihtimaller kızgınlık, korku, endişe gibi duygularınızı tetikliyor ve öfke ya da uykusuzluk gibi sonuçlar yaşanıyor. Bu durumda da kendinizi suçluyorsunuz. Ve süreç tekrar başa dönüyor. Olumsuz düşünceler geldiğinde onları "düşünmemeliyim", "aklıma gelmemeli", "bunu unutmalıyım" demek, çoğu zaman işe yaramaz. Tam tersine, düşünceyi daha güçlü hale getirir. Çünkü bastırılan düşünce, farkında olmadan daha sık ortaya çıkar.

Peki ne yapabilirsiniz?

Düşünme biçiminizi dönüştürme noktasında aklınıza gelen olumsuz düşünceleri bir deftere yazmanızı rica edeceğim. Hangi olay, ne düşündürdü, hangi duyguyu yaşattı not edip düşüncelerinizi “Bunun kanıtı ne?”, “Bu başka nasıl olabilir?”, “Şu an neye ihtiyacım var?” şeklinde gerçekliğini sorgulamanız etkili bir adım olacaktır. Bu egzersizi telefonunuzun notlar kısmını kullanarak da yapabilirsiniz.

Bu noktada düşüncelerin gelip geçiciliğine, düşünceler geldiğinde "Şu anda zihnim kötü hikayeler yazıyor ama bu ona inanmak zorunda olduğum anlamına gelmiyor." bakış açısını benimsemenin etkili bir adım olacağını eklemek isterim.

Öfke anlarında sakin kalmak zordur biliyorum ancak hiç olmazsa 10 saniye sakin kalmayı denemek, ortamdan kısa süreli uzaklaşmak, nefes egzersizi yapmak gibi mini teknikler işe yarayabilir.

Yaşadıklarınızı paylaşma noktasında ise anne ve babanızla paylaşamadığınız noktada güvendiğiniz bir başka yetişkinle, güvendiğiniz bir arkadaşınızla veya okul rehber öğretmeninizle paylaşmanız duygularınızı paylaşmanız noktasında yardımcı olabilir.

Bu süreçte bizlere her zaman yazabilirsiniz. Cevabımın faydalı olmasını umuyor, sağlıklı günler diliyorum.

Psikolog Fatma Gizem Bitgen