Kendime nasıl iyi davranırım

Merhaba,

Bu yaşadığınız durumun sizi üzmesi ve sinirlendirmesi çok anlaşılır. İnsan sosyal bir varlıktır ve başkalarının bizim hakkımızda ne düşündüğünü önemsemek oldukça doğal bir eğilimdir. Özellikle iş ortamında yapılan yorumlar veya dedikodular kişinin kendilik algısını ve güven duygusunu kolayca etkileyebilir. Ancak burada önemli olan nokta, başkalarının söylediklerinin sizin kim olduğunuzu belirlemediğini fark edebilmektir. Bazen insanlar kendi güvensizlikleri, kıyaslama duyguları ya da yanlış algıları nedeniyle başkaları hakkında yorum yapabilirler. Bu durum çoğu zaman sizin değerinizden çok onların bakış açısıyla ilgilidir.

Bilişsel davranışçı bakış açısından baktığımızda, bu tür durumlarda zorlayıcı olan şey çoğu zaman olayın kendisinden ziyade olaya verdiğimiz anlamdır. Örneğin “Hakkımda böyle konuşuyorlarsa demek ki gerçekten yetersizim” ya da “Herkes beni böyle görüyor” gibi düşünceler zihinde hızla oluşabilir. Bu düşünceler fark edilmediğinde duygu durumunu hızla aşağı çekebilir. Oysa düşünceler her zaman gerçeklerin tam bir yansıması değildir; çoğu zaman zihnin yaptığı yorumlardır.

Bu nedenle kendinize şu soruları sormak yardımcı olabilir:

“Bu düşüncenin kesin kanıtı nedir?”

“Bu duruma başka hangi açıklamalar olabilir?”

“Yakın bir arkadaşım aynı şeyi yaşasa ona ne söylerdim?”

Bu noktada küçük bir egzersiz deneyebilirsiniz.

Bir kağıdı üçe bölün. İlk bölüme sizi üzen olayı yazın (örneğin: iş yerinde biri benim özgüvensiz olduğumu söylemiş).

İkinci bölüme aklınıza gelen otomatik düşünceleri yazın (örneğin: insanlar beni zayıf görüyor). Üçüncü bölüme ise daha dengeli bir düşünce geliştirmeye çalışın (örneğin: bir kişinin yorumu benim gerçek değerimi belirlemez; beni tanıyan insanlar farklı düşünüyor olabilir).

Bu çalışma zamanla zihnin olaylara daha dengeli yaklaşmasına yardımcı olabilir.

Aynı zamanda kendinizi korumak için sınırlar koymayı da öğrenmek önemlidir. Herkese iyi davranmak çok değerli bir özellik olsa da, iyi olmak ile kendini koruyabilmek arasında bir denge kurmak gerekir. Gerekirse mesafeyi ayarlamak, dedikoduların içine girmemek ve enerjinizi sizi gerçekten destekleyen insanlara yöneltmek psikolojik olarak daha koruyucu olabilir.

Unutmayın, özgüven çoğu zaman dışarıdan gelen onayla değil, kişinin kendi değerini fark etmesiyle güçlenir. Kendinize şu soruyu sormak faydalı olabilir: “Ben kendim hakkında ne biliyorum ve hangi yönlerimle gurur duyuyorum?” Bu sorunun cevabı başkalarının yorumlarından çok daha sağlam bir temel oluşturur.

Carl Rogers’ın çok bilinen bir sözü vardır:

“Bir insanın kabul edilme ihtiyacı anlaşılabilir; fakat gerçek değişim kişinin kendini olduğu gibi kabul etmesiyle başlar.”

Kendinize biraz daha şefkatli yaklaşmaya başladıkça, başkalarının sözlerinin üzerinizdeki etkisinin de zamanla azaldığını fark edebilirsiniz. Çünkü güçlü özgüven çoğu zaman dışarıdan gelen yorumları tamamen susturmak değil, onların sizi tanımlamasına izin vermemektir. 

Umarım yardımcı olabilmişimdir, ihtiyaç halinde benimle iletişime geçebilirsiniz🤍

Psikolog Lara Yelda Aktaş