Şirketiniz için teklif alın
Kendini Sürekli Başkalarıyla Kıyaslamak Özgüveni Neden Bu Kadar Hızlı Etkiler?
Benlik algısı ve özgüven sosyal medya ile çok daha hassas bir hale geldi. İnsanların adeta "en iyisi olma" yarışı sosyal medya ile kontrolden çıkmış durumda
Bu Yazıdaki Konular
Son yıllarda sosyal medya üzerinden "influencer" adı verilen yeni bir iş kolu ortaya çıktı. Bu kişiler, günlük hayatlarını, kullandıkları ürünleri, kıyafetlerini ve özel hayatlarını sosyal medyada paylaşarak geniş kitlelere ulaşan kişiler oluyor. Çoğu zaman da hayatlarının daha dikkat çekici ve özenli görünen taraflarını ön plana çıkarıyorlar. Her hafta buket buket güller geliyor, müstakil evlerini yaptırıp vlog çekiyorlar, eşleri ve çocuklarıyla her zaman mutlu bir imaj çiziyorlar.
Peki siz bu influencerları ne kadar takip ediyorsunuz? Takip etmeseniz de mutlaka akışta karşınıza çıkıyordur. Bir süre sonra fark etmeden kendi hayatınızı onların hayatıyla karşılaştırmaya başlayabiliyorsunuz. “Ben neden böyle yaşamıyorum?”, “Benim ilişkim neden böyle değil?”, “Ben neden onun kadar güzel görünmüyorum?” veya “Herkes bir yerlere geldi, ben hâlâ aynı yerdeyim.” gibi düşünceler ortaya çıkabiliyor.
Peki neden başkasının hayatına baktığınızda kendi hayatınızı yetersiz görmeye başlayabiliyorsunuz?
Kendimizi Neden Başkalarıyla Kıyaslarız?
Psikolojide "sosyal karşılaştırma" dediğimiz bir kavram vardır. Adından da anlaşılacağı üzere, insanların sosyal hayatındaki kişilerle kendisini belirli özellikleri açısından karşılaştırmasıdır. Bazen bunu kendini daha iyi hissetmek için kendinden daha kötü veya başarısız olan kişilerle karşılaştırarak yapar; bazen ise gerçekten çok daha iyisini hedeflediği için kendinden iyilerle karşılaştırır.
Bu kıyaslamalar iyi ve dikkatli bir biçimde yapıldığı sürece olumlu olarak kişiyi geliştirir. Fakat öyle bir nokta var ki, orada işte özgüven zedelenmeye ve kişiye zarar vermeye başlar.
Kıyaslama Ne Zaman Özgüveni Zedelemeye Başlar?
Özgüveni güçlü olan insanlar olumsuz eleştirilerde bile kendine bir pay çıkarır ve kendini hırpalamadan daha iyisi için çabalar. Ancak özgüven düşükse “O benden daha başarılı” düşüncesi daha kolay “Ben başarısızım”a dönüşebilir. Genellikle değersizlik duygusu ağır basan kişiler hep en iyisi olmaya çalışır ve kendini sürekli kendinden daha iyilerle karşılaştırarak hırpalanmaya başlar. Ancak kişi kendini ne kadar olduğu gibi kabul eder ve beğenirse o kadar sağlıklıdır.
Bir Alandaki Farklılık Nasıl Bütün Benliğimize Yayılır?
Kıyaslamanın özgüveni zedelediği noktalardan biri de kişinin kendisini tek bir alanda değerlendirmeye başlayıp, zamanla bunu hayatının geneline yaymasıdır. Örneğin kişi yalnızca kariyerini başka biriyle kıyaslarken, bir süre sonra o kişiye bakarak kendi hayatının tamamını değerlendirmeye başlayabilir.
Ancak her insanın kendine özgü becerileri, yetenekleri veya daha iyi olduğu alanlar vardır. Örneğin bir insanın fiziksel özelliklerinin mükemmel oluyor olması o kişinin hayatının kıyaslayan kişi kadar iyi gittiği anlamına gelmez.
Burada mesele artık sadece kimin daha başarılı, daha güzel ya da daha iyi bir ilişkiye sahip olduğu değildir. Kişi, başka birinin sahip olduğu özellikleri kendi hayatının ve değerinin ölçüsü haline getirmeye başlayabilir. Böyle bir kıyaslamada "Ben yeterince iyi değilim" inancı pek de doğru sayılmaz. Bir insanın kendisini "yeterince iyi" olarak görmesi de özgüvenin gücünden gelir.
Kıyaslama arttıkça kişi, kendi hayatındaki eksik gördüğü şeylere daha fazla odaklanmaya başlayabilir. Sahip olduklarından çok sahip olmadıklarını görür ve zamanla kendi hayatını değerlendirme biçimi de değişebilir.
Sonuç
Kıyaslama yaptığımızda aslında yalnızca karşımızdaki kişinin hayatına bakmıyoruz. Bir süre sonra kendi hayatımızı, kendi değerimizi ve yeterliliğimizi de o kişinin hayatını ölçü alarak değerlendirmeye başlayabiliyoruz.
Oysa bir başkasının bizden daha iyi olduğu bir alanın olması, bizim daha az değerli olduğumuz anlamına gelmez. Kıyaslamayı özgüvenimizi zedeleyen hale getiren şey, gördüğümüz farklılığı kendi değerimizin bir göstergesi olarak yorumlamaya başlamamızdır.
Çünkü başkasının hayatı senin eksiklerini göstermez; sen ona bakarken kendin hakkında ne söylediğin, özgüvenini asıl belirleyen şeydir.
Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurunuz.
