Ders çalışma konusunda yorgunluk

Merhaba sevgili danışan, Öncelikle kızınız için ne kadar kaygılandığınızı ve bir anne olarak onun sınav senesinin boşa gitmemesi adına ne kadar çabaladığınızı hissedebiliyorum. Özellikle bu tür yoğun sınav dönemlerinde hem öğrenciler hem de ebeveynler için stres ve belirsizlik artabiliyor; bu oldukça anlaşılır bir durum.

Anlattıklarınıza baktığımda, kızınızın aslında isteksiz bir yapıda olmadığını, yılın başında sürece iyi başladığını ancak son aylarda belirgin bir tükenmişlik yaşadığını tahmin ediyorum. İkinci kez sınava hazırlanmak, öğrenciler üzerinde ciddi bir baskı oluşturabiliyor. “Bu sefer de olmazsa ne olacak?” düşüncesi, hem kaygıyı hem de kaçma isteğini artırabiliyor. Bu kaçış çoğu zaman “ders çalışmak istemiyorum” şeklinde görünse de, altında yoğun yorgunluk, bıkkınlık ve başarısızlık korkusu yer alabiliyor. Siz bu süreçte kaygı hissederken, kızınızın da kendi içinde benzer baskılar yaşaması oldukça olası.

Burada önemli noktalardan biri, sizin bu süreçte onun için nasıl bir konumda olduğunuz. 17–18 yaş dönemi, yalnızca bir sınav senesi değil; aynı zamanda yetişkinliğe geçiş sürecidir. Gençler bu dönemde hem gelecek kaygısı yaşar hem de kendi kimliklerini oluşturmaya çalışırlar. Bu nedenle sizin rolünüzün, daha çok yönlendiren değil, yanında duran bir rehber olması oldukça kıymetli.

Örneğin, sakin bir zamanda, her ikinizin de meşgul olmadığı bir anda, onunla bir sohbet başlatabilirsiniz. “Bugün dersleri konuşmak için değil, sadece senin nasıl hissettiğini merak ettiğim için konuşmak istiyorum.” gibi bir giriş, savunmayı azaltabilir. Ardından: “Son zamanlarda seni en çok yoran şey ne?” “Bu sınavla ilgili seni en çok korkutan düşünce hangisi?” gibi sorularla, ders süresinden ziyade duygularına odaklanabilirsiniz. Elbette kızınızı en iyi tanıyan kişi siz olduğunuz için, o anın akışına göre soruları uyarlayabilirsiniz. Çünkü çoğu öğrenci bu dönemde sürekli motive edilmeye çalışılmaktan ziyade, anlaşıldığını hissetmeye daha çok ihtiyaç duyar.

Bir diğer önemli nokta, hedeflerin gerçekçi ve küçük parçalara bölünmesi olabilir. Örneğin “günde 6 saat çalışmalıyım, 600 soru çözmeliyim” gibi büyük hedefler yerine, “Bugün şu konuları bitireyim, ardından konuyu daha iyi anlayana kadar soru çözeyim.” gibi daha ulaşılabilir hedefler koymak, başlama eşiğini düşürür. Büyük hedefler bazen “nasıl olsa yetişmeyecek” düşüncesiyle tamamen kaçınmaya ve sıkılmışlık hissine yol açabilir. Kütüphaneye gitmiş olması aslında olumlu bir göstergedir. Çevresinde çalışan insanları görmek çoğu öğrenci için destekleyici olabilir. Bu noktada, bunu bir zorunluluk haline getirmek yerine küçük teşvikler ekleyebilirsiniz.

Örneğin: “İstersen bugün kütüphaneye gidip orada çalışabilirsin, çıkışta birlikte bir kahve içebiliriz. Seninle vakit geçirmeyi çok seviyorum.” gibi, dersle bağlantılı ama aynı zamanda ilişkiyi besleyen küçük planlar yapılabilir. Genel olarak, ona ders koçu gibi değil de, şefkatli ve anlayan bir dille yaklaşmanız, sizinle daha açık iletişim kurmasını kolaylaştıracaktır. Son olarak şunu da vurgulamak isterim: Kızınızın özgürlüğüne düşkün olması, aynı zamanda kendi hayatının sorumluluğunu almak isteyen bir yapısı olduğunu da gösterir. Bu oldukça güçlü bir özelliktir. Sizin gücünüz, onu itmekten çok, ona güvendiğinizi hissettirmekte yatıyor. Belki ona, “Son zamanlarda zorlandığını görüyorum. Buna rağmen elinden geleni yapıp çalışmanla gurur duyuyorum. Ne olursa olsun, bu süreçte yanında olacağım. Benim için çok değerlisin.” gibi cümleler kurabilirsiniz. Bu onu anlaşılmış, kabul edilmiş ve daha motive hissettirecektir.

Unutulmamalıdır ki bu dönemler, yalnızca daha çok çalışmanın değil; aynı zamanda daha çok anlaşılmanın, desteklenmenin ve duygusal olarak tutulmanın gerektiği dönemlerdir.

Başarılar Dilerim,

Psikolog Ecem Bakıner.