Hayır demeyi bilmiyorum

Aslında içerisinde olduğunuz durum iş hayatında bir çok kişinin zorlandığı ama belki de çok da konuşmadığı önemli bir konu, sınır koyamamak ve bunun sonucunda kullanıldığını hissetmek kendini değersiz hissetmek. Fakat önce şunu söylemek gerekir buradaki sorun sizin yetersiz, beceriksiz olmanız değil, sınır koyma becerisinin henüz gelişmemiş olmasıdır. Bu öğrenilebilir bir beceridir. İnsanlara yardım etmek, iyi niyetli olmak sağlıklı özelliklerdir ancak bu özellikler sınırlarla dengelenmesi kişi artık kendini ihmal etmeye başlar başkalarının taleplerine açık hale gelir. Zamanla bu çevre tarafından fark edilir ve bu durum kullanılmaya başlanır. Bu noktada yaşadığınız tüm hisler öfke, kırgınlık, kullanılıyor hisse aslında çok anlaşılır çok sağlıklı bir sinyaldir. Her duygunun bize bir mesaj taşıması gibi bu hisler de size şunları söyler. Burada bir sınır ihlali var, ben zarar görüyorum. Aslında bunlar bu durumun neden değişmesi gerektiğinin de cevaplarıdır. Sınır koymak kavga çıkarmak, olumsuz bir durum yaratmak, karşı gelmek değildir, saygısızlık hiç değildir hatta kişinin kendisine saygısıdır da. Sınır koymak yalnızca şunu söyleyebilmektir. “Benim de bir önceliğim var ve şu anda bunu yapamam.” en büyük çelişkiniz hayır dediğimde tartışma çıkar, kavga çıkarsa kendimi ifade edemem donarım güçsüz gözükürürüm ifadenizdir. Bu psikolojide sıkça görülen bir durumdur ve genellikle “çatışmadan kaçınma eğilimi” ile ilişkilendiririz. Burada zihin sizi korumaya çalışır çünkü geçmişte sınır koymanın olumsuz sonuçlar doğurabileceğini öğrenmiştir. Ancak şu anki durumda bu mekanizma size kendinizi daha kötü hissettiren bir noktaya gelmiş dolayısıyla işlevsiz bir mekanizma. Önemli olan nokta şudur ki: sınır koymak bir güç savaşı değildir. Ama sınır koymamak sizi güçsüz bir pozisyona iter. Bunun sonucunda da kendinizi değersiz hissedersiniz. Burada odak noktamız karşı tarafı yenmek değil, kendimizi korumak olmalıdır. Sınır koymanız gerektiğinde sizden bir şey istendiğinde ben onu yapamayacak bir durumdaysan kısa net olmanız çok daha etkili olacaktır. Uzun açıklama yapmanıza gerek yok. Örneğin:

“Şu an kendi işimi bitiriyorum, sonra yardımcı olabilirim.”

“Şu an burayı bırakamam.”

“Önce bunu tamamlamam gerekiyor.” Burada soylediginiz cümleler kadar beden dilinizde önemlidir. Beden diliniz soruya yer bırakmayacak şekilde net kararlı olmalıdır. Israr edilirse cümlenizi sakin bir şekilde göz teması kurarak ses tonununuzu sabitleyerek cümleyi uzatmadan yenileyebilirsiniz. Bu şu mesajı taşıyacaktır: “Bu bir rica değil bir sınırdır.” kendinizle ilgili kullandığınız ifadeler de özellikle zamanla dışarıdan gelen tutumların içselleştiriilmiş hali gibi gözüküyor. Oysa gerçek şu ki siz farkındalık geliştirmiş kendinizi değiştirmek isteyen birisiniz, bu da psikolojik olarak çok güçlü değişimin başlayacağı o nokta. Son olarak size şunu söylemek isterim değişimin bir anda olmayacağını kabul etmek gerekir. İlk kez sınır koyduğunuzda çevrenizin tepkisi değişebilir çünkü alıştıkları düzen bozulacak fakat bu sizin yanlış yaptığınız anlamına gelmez aksine kendiniz için yeni bir oluşum yarattığınız anlamına gelir. Unutmayın ki sizin işiniz sadece kendi işinizi yapmaktır. Küçük adımlar her zaman en sağlıklısıdır belki ilk gününüzde sadece bir durumda sınır koymaya çalışmanız bile çok önemli bir ilerlemedir, sınır koyabilmek sonucunda hem iş hayatınızda hem de ilişkilerinizde kendinizi daha değerli ve daha iyi hissetmenizi sağlayacaktır. Aynı zamanda özgüveninizi de güçlendirecektir bu sürecin en önemli olan adımı fark etmek ve bu değişimi istemektir ve siz bu mesajı atarak bu zorlu adımı attınız, bundan sonrası için kendi sürecinize güvenmeniz gerekiyor.