Hedef bulma noktasında yardımcı olur musunuz?

Merhabalar,

Yazdıklarınızdan anlaşıldığı kadarıyla şu anda iki farklı sizi zorlayan süreci aynı anda yaşıyorsunuz: Birincisi yaklaşan YKS sürecinin zaman baskısı, ikincisi ise hayatınızı etkileyecek bir bölüm seçimi yapma sorumluluğu. Bu iki konunun aynı anda zihni meşgul etmesi birçok öğrencide yoğun kararsızlık ve kaygı yaratabilir. Özellikle sınava birkaç ay kala “yanlış tercih yaparsam hayatım etkilenir mi?” düşüncesi oldukça sık görülen bir durumdur.

Öncelikle şunu bilmeniz önemli: Üniversite bölümü seçimi önemli bir karar olsa da tek ve geri dönülmez bir yol değildir. Günümüzde birçok kişi farklı alanlarda yüksek lisans yapabilmekte, bölüm değiştirebilmekte veya farklı sektörlere yönelerek kariyerini yeniden şekillendirebilmektedir. Bu nedenle bu kararı “hayatın tek belirleyicisi” olarak görmek kaygıyı gereğinden fazla artırabilir.

Yazdığınız kişilik özelliklerine baktığımızda (analiz yapabilme, detaylara dikkat edebilme, zaman zaman hiperaktif enerjiye sahip olma, uyum sağlayabilme ve inatçı olma gibi özellikler) analitik düşünme, problem çözme ve insan davranışını anlama gerektiren alanlara yatkınlık olabileceği düşünülebilir. Eşit ağırlık alanında bu özelliklerle örtüşebilecek bazı akademik alanlar şu şekilde değerlendirilebilir:

1. Hukuk
2. Psikoloji
3. Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik (PDR)
4. İktisat / Ekonomi
5. İşletme
6. Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi
7. Yönetim Bilişim Sistemleri (bazı üniversitelerde eşit ağırlıkla öğrenci almaktadır)

Ancak burada önemli olan yalnızca bölümün adı değil; bölümün size sağlayacağı öğrenme ortamı, üniversitenin niteliği ve sizin ilgi alanlarınızla ne kadar örtüştüğüdür.

Bu noktada psikolojik danışmanlıkta sık kullanılan bir yaklaşım olan “ilgi–yetenek–değer uyumu” modelinden yararlanabilirsiniz. Bu modele göre sağlıklı kariyer seçimleri üç temel alanın kesiştiği noktada oluşur:

1. İlgi alanlarınız

Hangi konuları öğrenmekten gerçekten keyif alıyorsunuz?

Örneğin: İnsan davranışı mı, ekonomi mi, tartışma ve savunma mı, analiz mi?

1. Yetenekleriniz

Hangi alanlarda gelişme potansiyeliniz var?

Örneğin: Analiz, yorumlama, ikna etme, araştırma yapma gibi.

1. Değerleriniz

Meslekten beklentiniz nedir?

Örneğin: yüksek gelir, toplumsal saygınlık, insanlara yardım etmek, hareketli bir iş ortamı gibi.

Bu üç alanın kesiştiği meslekler genellikle daha sürdürülebilir kariyer yolları oluşturur.

Şu anki durumda bir diğer önemli konu da sınava kalan üç aylık süreci nasıl değerlendireceğinizdir. Matematik netinizin düşük olduğunu belirtmişsiniz. Bu noktada bazı bilimsel çalışma stratejileri yardımcı olabilir:

1. Kısa ama düzenli tekrarlar: Her gün belirli bir süre matematik çalışmak, aralıklı tekrar yöntemi ile bilgilerin kalıcılığını artırabilir.
2. Mikro hedefler belirlemek: “Bugün sadece bir konu veya 10 soru çözmek” gibi küçük hedefler motivasyonu artırabilir.
3. Yanlış analizi yapmak: Çözülen sorularda yanlışların neden yapıldığını incelemek öğrenmeyi hızlandırır.
4. Deneme sınavı rutini oluşturmak: Haftalık denemeler performans takibi açısından önemlidir.

Ayrıca sınav döneminde bölüm araştırmasını sınırsız şekilde yapmak bazen kaygıyı artırabilir. Bu nedenle araştırmayı belirli zamanlara sınırlamak, geri kalan zamanı ders çalışmaya ayırmak daha dengeli bir yaklaşım olabilir.

Sizin durumunuzu daha iyi anlayabilmek için birkaç soruyu düşünmeniz faydalı olabilir:

1. Hangi dersleri çalışırken zamanın daha hızlı geçtiğini fark ediyorsunuz?
2. İnsanlarla çalışmak mı, yoksa veri ve analizle uğraşmak mı size daha cazip geliyor?
3. Bir meslekte sizin için en önemli üç özellik nedir? (gelir, statü, özgürlük, insanlarla çalışma, akademik üretim vb.)
4. Büyük şehirlerde yaşamak sizin için ne kadar önemli?

Bu sorulara vereceğiniz cevaplar kariyer seçeneklerinizi daha net görmenize yardımcı olabilir.

Bu süreçte yaşadığınız kararsızlık sizin yetersiz olduğunuzu değil; aksine geleceğinizi düşünerek dikkatli bir karar vermek istediğinizi gösterir. Bu da oldukça doğal ve anlaşılabilir bir durumdur. Sorularınızı sormaya ve düşüncelerinizi paylaşmaya devam etmek isterseniz burada olduğumu hatırlatmak isterim.

Sevgilerle,

Kl. Psk. Esra Nur Erbir