Normal olan bu mu bunlara katlanılmalı mı?

Merhaba,

Yazdıklarınızı okurken dikkatimi çeken ilk nokta, yaşadığınız zorluğun yalnızca iş yükü ya da stajyer olmanın getirdiği güçlüklerle açıklanamayacak kadar kapsamlı olması. Anlattıklarınız, mesleki öğrenme sürecinden çok, kendinizi sürekli değerlendirilen, sınırları ihlal edilen ve psikolojik olarak güvende hissetmediğiniz bir çalışma ortamında bulunuyormuşsunuz gibi hissettiriyor.

Mesleğe yeni adım atan birçok kişi, deneyimsiz olmanın getirdiği kaygılar yaşayabilir. Ancak bir çalışma ortamında öğrenmek ile sürekli küçümsenmek, mesleki yeterliliğinizin değersizleştirilmesi, özel yaşamınıza ilişkin sınırların ihlal edilmesi ya da inancınız ve dış görünüşünüz üzerinden yorumlara maruz kalmanız aynı şey değildir. Bunlar, kişinin yalnızca mesleki gelişimini değil, benlik algısını ve psikolojik güven duygusunu da etkileyebilir.

İnsanın üretken olabilmesi, öğrenebilmesi ve potansiyelini ortaya koyabilmesi için kendisini yeterince güvenli hissettiği ilişkilere ihtiyaç duyar. Sürekli eleştirilen, değersizleştirilen veya kimliği üzerinden yargılanan bir kişi ise zamanla dikkatini öğrenmeye değil, kendisini korumaya yöneltmeye başlayabilir. Bu durumda zihinsel enerji, mesleki gelişime değil, olası yeni eleştirileri öngörmeye ve onlardan kaçınmaya harcanır.

Lavaboyu kullanırken bile tedirgin hissettiğinizi ve gün boyunca kullanmadığınızı yazmanız bu açıdan oldukça anlamlı. Çünkü bedenimiz, kendimizi güvende hissetmediğimiz ortamlara çoğu zaman biz fark etmeden tepki verir. İnsan, psikolojik olarak rahat hissetmediği bir yerde yalnızca düşüncelerini değil, en temel fiziksel ihtiyaçlarını bile bastırmaya başlayabilir.

Özellikle tesettürünüz nedeniyle avukatlığın size uygun olmadığının söylenmesi, giyiminizin sürekli yorumlanması ve özel yaşamınıza ilişkin bilgi edinilmeye çalışılması, mesleki geri bildirim sınırlarını aşan davranışlardır. Böyle durumlarda kişi zamanla Ben gerçekten yetersiz miyim, yoksa bana böyle hissettiriliyor mu sorusunu kendine sormaya başlayabilir. Sürekli maruz kalınan değersizleştirici tutumlar, zaman içinde kişinin kendi yeterliliğini de sorgulamasına neden olabilir. Oysa bu sorgulama çoğu zaman kişinin gerçek kapasitesini değil, içinde bulunduğu ilişkinin psikolojik etkisini yansıtır.

NSürekli eleştiren ve küçümseyen kişilerle kurulan ilişkiler zamanla içselleşebilir. Bir süre sonra dışarıdan gelen eleştiriler olmasa bile kişi, kendi içinde de aynı eleştirel sesi taşımaya başlayabilir. Böyle olduğunda en küçük hata bile büyük bir yetersizlik gibi hissedilebilir ve kişi kendisine karşı giderek daha acımasız davranabilir. Bu nedenle bugün yaşadığınız umutsuzluğun tamamını kendi geleceğinizle ilgili bir gerçeklik olarak değil, bulunduğunuz ilişkinin ruhsal dünyanız üzerindeki etkisi olarak değerlendirmek daha sağlıklı olabilir.

Dikkatimi çeken bir diğer nokta ise şu cümleniz oldu: Zaten kaybolmuş hissederken şimdi neredeyse önümü hiç göremiyorum. Bazen insan, yaşamının farklı dönemlerinde yaşadığı belirsizlikleri tek başına taşıyabilir. Ancak bu belirsizlik, psikolojik olarak güven vermeyen bir ortamla birleştiğinde çok daha ağır hissedilebilir. Böyle zamanlarda kişi, bulunduğu iş yerini değil, bütün mesleği ve hatta kendi geleceğini sorgulamaya başlayabilir. Oysa şu an sorguladığınız şeyin ne kadarının gerçekten hukuk mesleğine, ne kadarının ise içinde bulunduğunuz çalışma ortamına ait olduğunu ayırabilmek oldukça önemlidir.

Şunu unutmamanızı isterim: Bir iş ortamı, bir mesleğin tamamını temsil etmez. Sağlıklı sınırların olduğu, öğrenmenin desteklendiği ve kişinin kimliğine saygı duyulan çalışma ortamları da vardır. Bugün yaşadığınız deneyim, avukatlık yapamayacağınızı ya da bu mesleğe uygun olmadığınızı göstermez. Daha çok, psikolojik güven duygusunun zedelendiği bir ortamda çalışmanın sizde bıraktığı yükü gösteriyor olabilir.

Bu süreçte öncelikle kendinizi suçlamamaya çalışmanız önemli. Sanki gelen eleştiriler sonucunda sizde kendinizi bu mesleğe ait hissetmiyorsunuz. Sanki başkalarının hakkınızda dedikleri bir noktada sizin doğrunuz olmuş.

Meslek hayatınızın henüz çok başındasınız. Bugün bulunduğunuz ofis, gelecekte nasıl bir avukat olacağınızı belirlemek zorunda değildir. Bazen insanın yeniden umut edebilmesi için önce bulunduğu ortamın kendisine gerçekten nasıl hissettirdiğini fark etmesi gerekir.