1 aydır isteksizlik, uyku artışı, ders yok. Depresyon mu? 3 somut çözüm?

Merhabalar,

Yaşadıklarınızdan dolayı zor bir dönemden geçtiğinizi görüyorum. Bir yandan rutinleri sürdürmek belki ders çalışmak, insanlarla iletişim kurmak gibi şeyler size zor geliyor; diğer yandan ise “böyle olmamalıyım” şeklinde düşünüp sorunu anlamlandırmaya çalışıyorsunuz. Bu iki durumun aynı anda yaşanması, kişiyi oldukça zorlayabilir.

İfade ettiğiniz tabloya baktığımızda; yaklaşık bir aydır süren isteksizlik, daha önce keyif aldığınız aktivitelerden zevk alamama, sosyal geri çekilme, artan uyku isteği, enerji düşüklüğü, akademik işlevsellikte azalma, suçluluk ve umutsuzluk duyguları dikkat çekiyor. Bu tür belirtiler genellikle kişinin duygusal olarak zorlandığı dönemlerde ortaya çıkar. Bu nedenle yaşadıklarınızı bir tembellik olarak değerlendirmek yerine, şu anki psikolojik sürecinizin bir sonucu olarak ele almak daha gerçekçi ve sağlıklı olacaktır.

Şu soruyu sorarak başlayabiliriz belki. Sizi bu duruma getiren şey nedir? Yaşadığınız bir olay mı, kişi mi ya da deneyimlediğiniz zorlayıcı bir süreç mi? Ya da birdenbire kendiliğinden mi ortaya çıktı? Bu sorulara vereceğiniz cevapları düşünebilirsiniz.

Devamında yapılması gerekenlerden biri, davranışsal aktivasyon yaklaşımının uygulanmasıdır. Yani kendimize hareket etme hedefleri koyarak başlamak. Bu yaklaşımın temel mantığı şudur: Kişi iyi hissettiği için harekete geçmez; çoğu zaman harekete geçtiği için iyi hissetmeye başlar. Bu nedenle başlangıçta motivasyon beklemek yerine, küçük ve planlı davranışlarla döngüyü tersine çevirmek hedeflenir. Devamında düşüncelerimizde de değişiklikler yapmamız gerekir.

“Derslerim aksıyor, bu yüzden kötü hissediyorum” yerine, “İyi hissetmediğim için derslere odaklanmakta zorlanıyorum” şeklinde düşünmek, kendinize yönelttiğiniz baskıyı azaltabilir. Yine kendinizi büyük hedeflerle zorlamak genellikle sürdürülebilir olmaz. Bunun yerine daha küçük ve ulaşılabilir adımlarla ilerlemek daha işlevseldir.

1. Hedefleri küçültmek: Uzun süreli çalışma hedefleri yerine, örneğin günde yalnızca 10 dakika ders materyaline bakmayı hedefleyebilirsiniz. Amaç performans değil, yeniden başlayabilme davranışını kazanmaktır.
2. Günlük küçük aktiviteler planlamak: Kısa bir yürüyüş, bulunduğunuz ortamda küçük bir düzenleme yapmak ya da pencere önünde birkaç dakika durmak gibi basit aktiviteler, zamanla zihinsel hareketliliği artırabilir.
3. Telefon kullanımını yapılandırmak: Tamamen bırakmak yerine, gün içinde belirli zaman dilimlerini telefonsuz geçirmek (örneğin 10–15 dakika) daha uygulanabilir bir yaklaşım olabilir.
4. Duygularınızı fark etmek: Gün içinde bazen durup nasıl hissettiğimize ya da neler yaptığımıza dair kendimize sorular yöneltmek bizi bulunduğumuz ana getirip gün içinde yaptıklarımızı ve hislerimizi fark etmemize destek olabilir.

Ayrıca şunu vurgulamak isterim ki yaşadığınız bu durum, bir başarısızlık göstergesi değil; çoğu zaman kişinin zorlandığını gösteren bir işarettir. Bu işareti fark etmek ve buna uygun şekilde yaklaşmak, sürecin önemli bir parçasıdır.

Bununla birlikte, belirtilerinizin bir süredir devam etmesi ve günlük işlevselliğinizi etkilemesi nedeniyle bir uzmandan destek almanız faydalı olacaktır.

Bu durumun başlangıcına eşlik eden olası etkenleri daha ayrıntılı şekilde değerlendirmek ve bu süreçten önce sizi zorlayan ya da yoran bir durum olup olmadığını konuşmak, tabloyu daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir. Bu süreçte size destek olmayı çok isterim ve her zaman burada olduğumu hatırlatmak isterim.

Sevgilerle,

Kl. Psk. Esra Nur Erbir