15 yaşındaki oğlum okulda zorbalık yaşadıktan sonra yaklaşık bir senedir evden dışarı çıkmıyor nasıl çıkartabilirim

Merhabalar,

Yazdıklarınızı okurken oğlunuz için bir yandan üzülürken diğer yandan belki de ne yapacağınızı bilememenizin sizi ne kadar yorduğunu anlayabiliyorum. Bu noktada duygularınızı paylaştığımı bilmenizi isterim. Satırlarınızı okurken fark ettiğim bir şey var ki o da çocuğunuzun yaşadığının tembellik, şımarıklık ya da bilgisayar bağımlılığı değil, yoğun zorbalık sonrası gelişen psikolojik korunma davranışı olduğu. Şimdi oğlunuzun içinde bulunduğu duruma daha yakından bakalım ve neler yapabilirsiniz, üzerine konuşalım.

Oğlunuz aşağılanmış, yalnız bırakılmış ve okul yönetiminin tutumuyla yeterince korunmadığını hissetmiş ve beyni “Dış dünya eşittir tehlike, ev ise eşittir güven” denklemini öğrenmiş gibi görünüyor. Bu yüzden dışarı çıkmıyor. Bu aslında bir kaçış değil, hayatta kalma stratejisi. Bunun yanında kontrolün kendisinde olduğu, yargılanmadığı, bedeninin görünmediği bilgisayar ise tek güvenli alanı olmuş. Bu ise aslında duygularını düzenleme yöntemi. Bu noktada bilmenizi isterim ki yaşı çok genç uygun müdahaleler ile bu durum değiştirilebilir.

Peki neler yapabilirsiniz?

İlk olarak "dışarı çıkmalısın" gibi bir zorunlulukla oğlunuzu zorlamamanızı isteyeceğim. Siz her çıkmalısın dediğinizde direnç oluşur ve kapanma devam edebilir. Bunun yerine oğlunuzun “Şu an dışarı çıkmak sana zor geliyor, bunu anlıyorum.” gibi bir cümle ile anlaşılmaya ve duygularının görüldüğünü hissetmeye ihtiyacı vardır.

İkinci olarak bilgisayarı yasaklamayın ama tek hayat alanı olmasına da izin vermeyin. Bunu yine zorunluluk ile değil, oğlunuzla oyun sonrası birlikte çay içmeyi teklif ederek, oyunu anlatmasını isteyerek bağ kurmayı içeren adımlarla yapmanız faydalı bir adım olacaktır.

Oğlunuz sizinle duygularını paylaştığında, kendisini hazır hissettiğinizde direkt okula gitmek, arkadaş edinmek gibi büyük adımlar yerine pencereyi açmak, balkona çıkmak, markete 2 dk girmek, akşam yürüyüşünde 5 dk eşlik etmek gibi mikro adımlar atmasını önerebilirsiniz. Küçük adımlar tehlike algısını azaltır ve ilerisi için adımlar atmasını pekiştirebilir.

Profesyonel destek anlamında ise psikoloğa gitmeyi “Psikolog seni düzeltmek için değil, yaşadıklarının seni nasıl etkilediğini anlamak için var.” gibi bir çerçevede anlatabilirsiniz. Online görüşmeler ile de bunu kendisi için daha güvenli kılabilirsiniz.

Sevgili ebeveyn oğlunuzun bu şekilde kalması, “böyle devam edecek” anlamına gelmek zorunda değil. Ama bu süreç büyük ihtimalle küçük, yavaş, saygılı adımlar gerektirecek. Bugün yapabileceğiniz en somut şey, onunla savaşmayı bırakıp, yanına oturup şöyle demek olabilir: “Ben senin canının ne kadar yandığını fark ediyorum. Acelem yok. Hazır olduğunda, birlikte bir şeyleri değiştirebiliriz.”

Cevabımın faydalı olmasını umuyor, sağlıklı günler diliyorum.

Psikolog Fatma Gizem Bitgen