Aile baskısı evlilik

Merhaba sevgili danışan,

Yazdıklarınızı okurken yalnızca evlilik konusundaki baskıyı değil; aynı zamanda kendinizi oldukça yalnız, sıkışmış ve geleceğe dair kaygılı hissettiğinizi görebiliyorum. Bazen insan, peş peşe yaşadığı zor deneyimlerden sonra yalnızca bir konu karşısında değil, hayatın tamamı karşısında çaresiz hissedebilir. Böyle zamanlarda en çok ihtiyaç duyduğu şey ise birilerinin onu yargılamadan dinlemesi, duygularını anlamaya çalışması ve yalnız olmadığını hissettirmesidir.

Bir de yaşadığınız deprem deneyimini düşündüğümüzde, bu korkuların yalnızca evlilikle ilgili olmadığını söylemek mümkün. Deprem gibi yaşamı derinden sarsan olaylar, insanın dünyaya ve geleceğe dair güven duygusunu da etkileyebilir. Böyle bir deneyimden sonra bazı insanlar "Ya yalnız kalırsam?", "Bana bir şey olursa?", "Yanımda kim olacak?" gibi kaygılar yaşayabilir. Dolayısıyla bugün hissettiğiniz korkunun, yalnızca annenizin söylediklerinden değil; yaşadığınız zorlu deneyimlerin de etkisiyle büyümüş olması oldukça anlaşılabilir.

24 yaşındasınız ve bu yaş, birçok insanın "Hayatım nereye doğru gidiyor?", "Nasıl bir yaşam kurmak istiyorum?", "Benim için gerçekten önemli olan ne?" gibi soruları kendine sormaya başladığı oldukça önemli bir dönemdir. Böyle dönemlerde insan, kendi geleceğini anlamaya ve hayatına yavaş yavaş yön vermeye çalışırken çevresinden gelen sesler bazen kendi sesinin önüne geçebilir. Bu nedenle şu an yaşadığınız kafa karışıklığı ya da kaygı, düşündüğünüz kadar sıra dışı değildir; aksine böyle bir ortamda birçok kişinin yaşayabileceği oldukça anlaşılır duygulardır.

Bunun üzerine bir de çevrenizden gelen "Hayatını kurtar, evlen.", "Artık vakti geldi." gibi cümleleri duymak, insanın kendi sesini duymasını daha da zorlaştırabilir. Çünkü böyle durumlarda kişi, bir süre sonra gerçekten ne istediğini değil, başkalarının ondan ne beklediğini düşünmeye başlayabilir. Oysa hayatınızla ilgili bu kadar önemli bir kararın merkezinde, başkalarının kaygıları değil; sizin istekleriniz, ihtiyaçlarınız ve hazır oluşunuz olmalıdır.

Annenizin size söyledikleri de oldukça incitici olmuş gibi görünüyor. Özellikle "Evde kalacaksın." ya da buna benzer ifadeler, zaten yalnız kalma korkusunu yaşayan biri için çok daha ağır hissedilebilir. Ancak burada şunu birbirinden ayırmaya çalışmak önemli olabilir: Bu sözler sizin geleceğinizi anlatan gerçekler değildir. Çoğu zaman ebeveynler kendi kaygılarını çocuklarına yansıtabilirler. Belki anneniz de "Ben olmayınca kızım yalnız kalır mı?" diye endişeleniyordur. Fakat bu kaygı, sizin bugün hazır olmadığınız bir evliliğe yönelmeniz gerektiği anlamına gelmez.

Öncelikle şunu söylemek isterim ki, evlilik tek başına insanın hayatını kurtaran ya da güvence altına alan bir kurum değildir. Elbette her yetişkin birey, hazır hissettiğinde evlenme hakkına sahiptir. Ancak sağlıklı bir evlilik, yalnızca iki kişinin de bunu gerçekten istemesi ve hazır hissetmesiyle mümkün olabilir. Sadece korkudan, yalnız kalma kaygısından ya da aile baskısından verilen kararlar ise zaman zaman kişiyi daha da zorlayabilir.

Toplumda özellikle kadınlara yönelik görünmez bir zaman baskısı da olabiliyor. Sanki belirli bir yaşa gelince mutlaka evlenilmeli, aksi hâlde geç kalınmış gibi bir algı oluşturulabiliyor. Oysa gerçek yaşam böyle işlemiyor. Kimisi 24 yaşında evlenmek ister, kimisi 34 yaşında, kimisi ise hiç istemeyebilir. Bunların hiçbiri tek başına doğru ya da yanlış değildir. Her insanın yaşam yolu, ihtiyaçları ve hazır oluşu birbirinden farklıdır.

Yazdıklarınızdan ben, evliliğe tamamen karşı olduğunuzdan ziyade, şu an üzerinizde kurulan baskının sizi korkuttuğunu hissediyorum. Çünkü insan, gerçekten kendi isteğiyle attığı bir adımdan çok, mecbur bırakıldığı bir adım karşısında kaygı hisseder. Belki de içinizde "Hayır." diyen taraf, evliliğe değil; hazır olmadan karar vermeye çalışılmasına itiraz ediyordur.

Bir şeyi de hatırlatmak isterim. Bazen yalnız hissettiğimiz dönemlerde zihnimiz bize "Eğer evlenmezsem hep yalnız kalacağım." mesajını verebilir. Oysa yalnızlık ile bekâr olmak aynı şey değildir. Aynı şekilde evli olmak da her zaman mutlu, güvende ya da yalnız hissetmeyeceğimiz anlamına gelmez. Güven duygusu çoğu zaman önce insanın kendisiyle ve çevresiyle kurduğu sağlıklı bağlarla gelişir. Evlilik ise ancak iki kişinin karşılıklı sevgi, aşk ve güven üzerine inşa edildiğinde daha sağlam bir temel oluşturabilir.

Belki kendinize şu soruları sormayı deneyebilirsiniz:

"Benden hiçbir beklenti olmasaydı, kimse bana evlilikten bahsetmeseydi, ben bugün nasıl bir hayat yaşamak isterdim?" 

"Ben gerçekten nasıl bir ilişki hayal ediyorum?" 

"Bir gün evlenmek istersem, bunu korktuğum için mi isterim; yoksa gerçekten hayatımı paylaşmak istediğim biri olduğu için mi?"

Bu soruların doğru ya da yanlış cevapları yoktur. Ancak bazen kendi sesimizi, başkalarının sesinden ayırabilmemize yardımcı olabilirler.

Ve son olarak bazen insanın en çok ihtiyaç duyduğu şey, birilerinin ona "Bu yükü tek başına taşımak zorunda değilsin." diyebilmesidir. Ben de size bunu söylemek isterim. Eğer bu yanların çok baskın geldiğini ve harekete geçmenin zor olduğunu düşünüyorsanız, bir psikologtan da bu konularda destek alabilirsiniz. 

Şu an korkuyor olabilirsiniz. Kendinizi yalnız hissediyor olabilirsiniz. Geleceğiniz belirsiz geliyor olabilir. Bunların hiçbiri sizi zayıf ya da eksik biri yapmaz. Yaşadığınız koşullar düşünüldüğünde bunlar oldukça insani ve anlaşılabilir duygulardır. Duygularınızı ifade edebilmeniz, yardım istemeniz ve "Ben korkuyorum." diyebilmeniz bile aslında içinizde hâlâ kendini korumaya çalışan, yaşamına sahip çıkmak isteyen güçlü bir yanın olduğunu gösteriyor.

Kendinize bu kararı verebilmek için zaman tanımanız, kendi ihtiyaçlarınızı ve duygularınızı anlamaya çalışmanız çok kıymetli. Çünkü hayatınızla ilgili böylesine önemli bir kararın, korkudan ya da baskıdan değil; kendinizi hazır, güvende ve gerçekten istediğiniz bir zamanda verilmesi, hem sizin hem de kurulacak ilişkinin sağlığı açısından çok daha destekleyici olacaktır.

Tekrardan danışmak istediğiniz bir konu olursa her zaman bana ulaşabilirsiniz. 

Sevgiyle Kalın

Psikolog Ecem Bakıner