Ailemi sevemiyorum ve kardeşlerime çok yabancı hissediyorum sebebi babamın geçmişte şiddet uygulaması olabilir mi vicdan azabı çekiyorum ne yapmalıyım

Merhaba sevgili danışan,

Yazdıklarınız oldukça ağır deneyimler olarak duyuluyor. Satırlarınızı okurken çocukluğunuzda ne kadar korku, yalnızlık ve çaresizlik yaşamış olabileceğinizi çok net görebiliyorum.. Hadi gelin, anlattıklarınızı birlikte ele alalım.

Çocukluk döneminde bir çocuğun en çok korunmaya, anlaşılmaya, sevgi ve güven hissetmeye ihtiyacı vardır. Ancak siz bu ihtiyaçlarınızın karşılanması gereken yerde şiddet, korku ve eleştiriyle karşılaşmışsınız. Babanızın size ve kardeşlerinize uyguladığı şiddet, sizi koruması gereken annenizin sessiz kalması, hatta yaşananlardan dolayı sizi sorumlu tutan sözleri… Bunların her biri bir çocuk için oldukça incitici deneyimler. Üstelik şiddetin duyulmaması için camların kapatılması, korkunuzu ve çaresizliğinizi kimseyle paylaşamadığınız bir ortamda büyüdüğünüzü düşündürüyor. Bir çocuğun gülmesi, ruj sürmesi, istediği kıyafetleri giymesi veya kendisini ifade etmesi şiddeti hiçbir şekilde haklı çıkarmaz. Bunların hiçbirinde sizin suçunuz yoktu. Siz yalnızca çocukluğunu yaşamak, sevilmek ve güvende hissetmek isteyen bir çocuktunuz.

Babanızın size yaşattığı şiddetin izlerini bugün hâlâ bedeninizde hissediyor olmanız da üzerinde durulması gereken bir deneyim. Geçmişte yaşanan travmatik olayların etkileri yalnızca anılarımızda kalmayabilir; bazen bedenimizde, duygularımızda ve bugün verdiğimiz tepkilerde de kendini gösterebilir. Anlattığınız o tokadın ağırlığını, bedeninizde oluşan morlukları hâlâ hatırlıyor olmanız, yaşadıklarınızın sizin için ne kadar derin izler bıraktığını gösteriyor. Bazen geçmişte yaşananlar geride kalmış olsa da o dönemde hissettiğimiz korku, bugün kendimizi güvende hissetmemizi ve ilişkilerimizi etkileyebilir.

Evde kendinizi savunabildiğinizi ancak dışarıda sınırlarınızı korumakta zorlandığınızı söylüyorsunuz. Acaba çocuklukta kendinizi koruyabilmek için geliştirdiğiniz bazı tepkiler, bugün farklı ilişkilerde de kendini gösteriyor olabilir mi? Sürekli eleştirilmek, yanlış bir şey yapmaktan korkmak veya kendinizi açıklamak zorunda kalmak, zamanla başkalarının tepkilerini fazlasıyla önemsemenize ve kendi ihtiyaçlarınızı geri plana atmanıza neden olmuş olabilir. Belki de bugün birine hayır demekte, kendi kararlarınızın arkasında durmakta veya kendinizi savunmakta zorlandığınızda, geçmişteki o çaresizlik duygusu yeniden ortaya çıkıyor olabilir. Bunları bir eksiklik ya da güçsüzlük olarak değerlendirmek yerine, geçmişte içinde bulunduğunuz koşullarda geliştirmiş olabileceğiniz tepkiler olarak anlamaya çalışabiliriz.

Ailenize karşı aynı anda hem sevgi hem öfke hissetmeniz de oldukça anlaşılır. Kardeşlerinize yabancılaştığınızı, onları yeterince tanımadığınızı ancak başlarına bir şey gelmesinden üzüleceğinizi söylüyorsunuz. Küçük kardeşinizi korumaya çalışmış olmanız da o yaşta sizin de korunmaya ihtiyacınız varken kardeşiniz için sorumluluk üstlendiğinizi düşündürüyor. Ailenize bağlı hissetmeniz, onlara yönelik öfkenizi ortadan kaldırmak zorunda değil. Özellikle annenizin sizi korumamış olmasına ve babanızın yaşattığı şiddete yönelik öfkenizin olması çok anlaşılır. Ailenizi affetmek zorunda değilsiniz. İyileşmek, yaşadıklarınızı unutmak, yapılanları kabul etmek veya ailenizle yeniden yakın bir ilişki kurmak demek değildir. Bazen iyileşmek, yaşananların sorumluluğunun size ait olmadığını kabul etmek ve kendiniz için güvenli sınırlar oluşturabilmektir.

Yetişkin olmak ve özgüven kazanmak istediğinizi söylüyorsunuz. Burada size şunu hatırlatmak isterim: Yetişkin olmak, her kararı hiç zorlanmadan verebilmek veya herkese karşı güçlü durabilmek değildir. Kendi isteklerinizi fark edebilmek, seçimlerinizin arkasında durabilmek, gerektiğinde hayır diyebilmek ve başkalarının onayından bağımsız olarak kendinize değer verebilmek de yetişkinliğin önemli parçalarıdır. Çocuklukta kendi kararlarını verme alanı tanınmamış, tercihleri sürekli eleştirilmiş birinin bugün karar vermekte zorlanması şaşırtıcı değil. Belki de uzun süre kendi isteklerinizden önce ailenizin ne düşüneceğini, nasıl tepki vereceğini hesaplamak zorunda kaldınız. Ancak artık kendi isteklerinizi keşfetmek ve hayatınızla ilgili kararları kendiniz verebilmek için alan oluşturabilirsiniz. Bunu bir anda başarmak zorunda değilsiniz. Küçük seçimler yapmak, kendi ihtiyaçlarınızı fark etmek ve bu ihtiyaçları önemsemek de kendinize güvenmeyi öğrenmenin bir parçasıdır.

Sevgiyi sürekli dışarıda aradığınızı söylemeniz de oldukça. Çocukken ihtiyaç duyduğunuz sevgi, şefkat ve kabulü yeterince göremediğinizde, yetişkinlikte bunları başkalarının ilgisinde ve onayında aramak mümkün olabilir. Belki de uzun zamandır birilerinin sizi koşulsuz kabul etmesini, eleştirmeden dinlemesini, incitmeden yaklaşmasını ve olduğunuz hâlinizle sevmesini bekliyorsunuz. Bu ihtiyaç çok insani. Ancak sevilmeye değer olduğunuzu hissetmek için sürekli birilerinin bunu size göstermesine ihtiyaç duymak zorunda değilsiniz. Zamanla kendi duygularınızı önemsemeyi, kendinize şefkat göstermeyi ve başkalarının size nasıl davrandığından bağımsız olarak kendi değerinizi görebilmeyi öğrenebilirsiniz.

Bütün bunları tek başınıza çözmek zorunda değilsiniz. Anlattıklarınızın çocukluk döneminden bugüne uzanan, birbirleriyle bağlantılı pek çok duygusal etkisi olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle travma ve çocukluk çağı yaşantıları konusunda deneyimli bir psikologdan bireysel psikoterapi desteği almanızı özellikle öneririm. Terapi sürecinde geçmişte yaşadığınız şiddetin üzerinizde bıraktığı etkileri, ailenize yönelik öfkenizi, sevgi ve kabul ihtiyacınızı, sınırlarınızı korumakta ve kendi kararlarınızı vermekte neden zorlandığınızı güvenli bir ortamda ele alabilirsiniz. Burada amaç sizi geçmişi unutmaya veya ailenizi affetmeye yönlendirmek değil; yaşadıklarınızı kendi hızınızda anlamlandırabilmeniz, bugünkü ihtiyaçlarınızı keşfedebilmeniz ve kendiniz için daha güvenli bir yaşam kurabilmeniz olacaktır.

Bir konuyu da özellikle sormak isterim. Anlattıklarınızda geçmişte babanızın size ve kardeşlerinize uyguladığı fiziksel şiddetten söz ediyorsunuz. Bugün babanızın size veya kardeşlerinize yönelik fiziksel şiddeti, tehditleri ya da korkutucu davranışları devam ediyor mu? Ailenizle aynı evde yaşarken kendinizi fiziksel olarak güvende hissediyor musunuz? Bunu sormamın nedeni, öncelikle güvenliğinizin önemli olması. Eğer bugün de şiddet veya tehdit söz konusuysa bunu tek başınıza göğüslemek zorunda değilsiniz. Güvendiğiniz bir kişiden destek almanız ve gerektiğinde profesyonel ya da kurumsal yardım yollarına başvurmanız önemli.

Size son olarak birkaç soru bırakmak isterim: Bugün kendi hayatınızla ilgili bir karar vermeye çalıştığınızda sizi en çok durduran şey ne oluyor? Yanlış bir karar vermekten mi korkuyorsunuz, ailenizin tepkisinden mi çekiniyorsunuz, yoksa kendi isteğinizin ne olduğunu belirlemekte mi zorlanıyorsunuz? Bir de kendinize şu soruyu sormanızı isterim: Hayatınız boyunca başkalarının beklentilerine göre yaşamaya çalışmak yerine, kendi ihtiyaçlarınızı ve isteklerinizi merkeze alsaydınız bugün nasıl bir hayatınız olurdu?

Yaşadıklarınız sizin değerinizi belirlemiyor. Çocukken size gösterilmeyen şefkati bugün kendinize gösterebilmeyi, kendi sesinizi duyabilmeyi ve kendi hayatınızın kararlarında söz sahibi olabilmeyi öğrenebilirsiniz. Bunun için geç kalmış değilsiniz. Kendinize zaman tanıyın. Siz de en az başkaları kadar korunmayı, anlaşılmayı ve sevilmeyi hak ediyorsunuz. 🌿

Tekrardan danışmak istediğiniz bir konu olursa her zaman bana ulaşabilirsiniz.

Sevgiyle Kalın

Psikolog Ecem Bakıner