Ani sinir neden olur

Yazdıklarınızdan, davranışlarınızı ve duygularınızı sorguladığınız bir dönemden geçtiğinizi anlıyorum. Metninizi parça parça değerlendirmenin ve her bir bölüm üzerine düşünmenin, kendinizi daha iyi anlamanız konusunda size destek olacağını düşünüyorum.

Öncelikle ani sinirinizin nedenini sormuş ve bu sinire hâkim olmakta zorlandığınızı belirtmişsiniz. Burada “sinir” olarak tanımladığımız duygunun gerçekten yalnızca öfke/kızgınlık içerip içermediği üzerine düşünmek faydalı olabilir. Öfke genellikle ikircikli bir duygu olarak ele alınır; yani görünen yüzünün altında başka bir duygu daha barındırır. Bu duygu kimi zaman kırgınlık, kimi zaman üzüntü, kimi zaman da hayal kırıklığı olabilir. Bu duyguyu göstermemek ya da göstermek istememek ise içsel bir baskı yaratır ve bu baskı öfkenin daha yoğun yaşanmasına neden olabilir.

Öfkenin ani yaşanmasına gelince; beklemediğimiz olaylara verdiğimiz tepkilerin de ani olması oldukça doğaldır. Sevdiğimiz birinin bizi beklemediğimiz bir anda şaşırtmasıyla aniden sevinmemiz ne kadar normalse, bizi olumsuz etkileyen beklenmedik durumlar karşısında hoşlanmadığımız duygulara aniden kapılmamız da bir o kadar doğaldır.

Burada ayırt edilmesi gereken nokta, bu olumsuz duyguların dışarıya olumsuz davranışlarla yansıtılıp yansıtılmadığıdır. Evet, sinirlenmek kabul edilebilir bir duygudur; ancak bu duygu eşliğinde şiddete başvurmak (sözel ya da fiziksel) kabul edilemez.

Anlattığınız olayda ortamdan kaçınmak istediğinizi anlıyorum. Rahatsız edici bir durum yaşadınız ve aslında çözüm aradığınız bir duyguyu yansıttıktan sonra, ortamda bulunmak istemediğiniz için ayrılmak istediniz. Bu noktada kendinize şu soruyu sormanızı istiyorum: Aşağıdaki cümlelerden hangisi ortamdan ayrılmanızın nedenini size daha yakın hissettiriyor?

• “Duygumu bu şekilde yansıttığım için burada bulunmak istemiyorum.”

• “Bana böyle nasıl hissettirir, bunu hak etmiyordum.”

Son olarak, halanızın size daha önce böyle davranmadığınızı söylemesi, sizin o anki davranışınızın onun için alışık olmadığı bir davranış biçimi olduğunu düşündürüyor. Burada size yöneltilen yorum, kişiliğinize ya da hissettiğiniz duyguya değil; o an, o durum içinde sergilediğiniz davranışa yöneliktir.Erik Erikson’un psikososyal gelişim kuramına göre 20 yaş, kimliğe karşı rol karmaşası evresinin sonları ile yakınlığa karşı yalıtılmışlık evresinin başlangıcına denk gelen, kimlik algısının hâlâ şekillenmekte olduğu bir dönemdir. Bu dönemde birey, duygularını tanıma, düzenleme ve bu duygularla uyumlu davranışlar sergileme konusunda gelişimsel bir süreç içindedir. Ortamdan uzaklaşma isteği, kendinizi koruma ve sınır koyma çabası olarak değerlendirilebilirken; yakın bir figürden gelen “daha önce böyle davranmadığın” yönündeki geri bildirim, benlik algınızı sarsarak içsel çatışmanızı arttırmış olabilir.

Duygularınızı tamamen kabul etmenizi, ancak bu duygular eşliğinde sergilediğiniz davranışların kabul edilebilir olup olmadığını da değerlendirmenizi öneriyorum. Davranışlarınızı düzenleyebilmeniz için aşağıda uygulayabileceğiniz birkaç tekniği paylaşacağım.