Ben kendimi yetersiz hissediyorum sanki herkes bir şey başarmış bir ben yapamıyorum

Merhaba Sevgili Danışan,

Öncelikle yaşadığınız bu yoğun yetersizlik ve sıkışmışlık hissini anlıyorum. Kendinizi başkalarıyla kıyaslarken bulmanız, etrafınızdaki herkes bir yerlere koşarken kendinizi "ot gibi" hissetmeniz ve içinizdeki o acımasız sesin sürekli başarısız olacağınızı fısıldaması gerçekten çok tüketici bir durum. 25 yaş, tam olarak "Ben kimim, ne yapıyorum ve hayatta nereye gidiyorum?" sorularının en ağır ve sancılı yaşandığı dönemlerinden biridir. Bu yüzden yaşadığınız bu karmaşada çok ama çok haklısınız.

Zihninizdeki O Ses: "Zaten Başaramayacaksın"

Zihninizde konuşan ve size "Yapamayacaksın, olmayacak" diyen o ses, aslında sizin gerçekliğiniz veya kaderiniz değil. O ses "İçsel Eleştirmen" dediğimiz yapıdır. Genellikle geçmişte duyduğumuz eleştirilerden, büyüme sancılarından veya başarısızlık korkusundan beslenir. Şu an çalışmanın size korkutucu gelmesi de çok normal. Çünkü zihniniz hata yapmayı ve başaramamayı bir "ölüm-kalım" meselesi haline getirmiş durumda. Sisteminiz sizi olası bir başarısızlıktan ve onun getireceği o yıkıcı "yetersizlik" hissinden korumak için sizi durduruyor, yani çalışmaktan alıkoyuyor. Bu bir tembellik değil, bir korunma mekanizmasıdır.

Kıskançlık Duygusu ve "Ot Gibi" Hissetmek

Çevrenizdekilerin başarılarına bakıp kıskançlık hissetmeniz ve bundan dolayı kendinizden nefret etmeniz de çok insani. Kıskançlık, doğası gereği kötü bir duygu değildir; sadece bize neyi çok istediğimizi gösteren bir pusuladır. Siz o insanları değil, onların sahip olduğu "başarma, takdir edilme ve güvende hissetme" duygusunu kıskanıyorsunuz. Bunu kendinize duyduğunuz bir öfkeye dönüştürmek yerine, "Demek ki benim de hayatta bir şeyler başarmaya ve görünür olmaya çok büyük bir ihtiyacım var" şeklinde okuyabiliriz.

Kendinizi Sevmek ve Başarmak İçin Küçük Adımlar

1. İçsel Eleştirmenle Konuşun: O ses size "Başaramayacaksın" dediğinde, ona sadece şunu söyleyin: "Haklı olabilirsin, belki başaramayacağım. Ama denemezsem zaten başaramamış oluyorum. Sadece denemek istiyorum."Sesi susturmaya çalışmayın, sadece onunla olan kavganızı bitirin.
2. Başarı Tanımınızı Küçültün: Şu an zihninizde "başarı" muhtemelen çok devasa, ulaşılamaz bir dağ gibi görünüyor. Başarıyı küçültün. Sabah vaktinde uyanmak, korkmanıza rağmen bir iş ilanına bakmak veya sadece bugün kendinize şefkatli davranmak da bir başarıdır. Hiçbir şey için geç kalmış değilsiniz.
3. "Herkes Bana Gülüyor" Algısı: Bu, kaygının zihnimize oynadığı en büyük oyunlardan biridir. İnsanlar aslında kendi hayatlarıyla, dertleriyle ve yetersizlikleriyle o kadar meşguldür ki, dışarıdan zannettiğimiz kadar bizimle ilgilenmezler. Siz kendinize güldüğünüz ve kendinizi küçümsediğiniz için, herkesin de aynı şeyi yaptığını varsayıyorsunuz.

Sakin ve kendinizle kaldığınız bi zamanda şu soruları cevaplandırabilirsiniz:

Kendinizi "hiçbir şey başaramamış" olarak tanımlarken, aslında başarıyı sadece toplumun, ailenizin veya sosyal medyanın size dayattığı standartlarla (kariyer, para, statü) ölçüyor olabilir misiniz? 

Gerçekten kendinizle gurur duyacak hiçbir şeyiniz yok mu, yoksa siz sadece büyük ve görkemli başarılar dışındaki her şeyi "hiçlik" olarak görmeye mi programlandınız? 

Belki de asıl başarısızlık kendinizde değil, kendinize koyduğunuz bu acımasız ve gerçek dışı beklentilerdedir. Unutmayın ki, bugün burada kendinizi iyileştirmek için bu soruyu soruyor oluşunuz kendiniz için büyük bir başarıdır. 

Uzman Klinik Psikolog Aycan GEYİK