Cinsiyet ile ilgili kafa karışıklılığı.

Merhaba sevgili danışan,

Yazdıklarınızdan ne kadar kafa karışıklığı içerisinde olduğunuzu ve aslında bütün bunları kendi içinizde anlamlandırmaya ne kadar çok çalıştığınızı görebiliyorum. Sanki bir yandan kendinize “Ben neyim, ne istiyorum, neden böyle hissediyorum?” diye sorarken, diğer yandan bu soruların cevaplarını bulmanın da üzerinizde bir baskı oluşturduğunu hissediyorum.  Hadi gelin, yazdıklarınızı birlikte ele alalım.

14 yaş, bireylerin kendilerini, isteklerini, arzularını, bedenlerini ve başkalarıyla kurdukları ilişkileri daha fazla fark etmeye başladıkları bir dönemdir. Bu yaşlarda çoğunlukla “Ben kimim?”, “Nelerden hoşlanıyorum?”, “Nasıl biriyim?”, “Nasıl görünmek istiyorum?”, “Bedenimle ilişkim nasıl?” gibi pek çok soru zihnimizde dolaşmaya başlayabilir. Dolayısıyla şu anda cinsiyetiniz, bedeniniz, hoşlanmalarınız ve kendinizi nasıl ifade etmek istediğiniz konusunda bazı sorularınızın olması başlı başına olağandışı bir durum değildir. Hatta birçok gençte de sık sık karşılaşılan bir durumdur.

Ama bunu size ezbere bir şekilde “14 yaşındasınız, bunlar normal” diyerek söylemek istemiyorum. Çünkü yazdıklarınızda yalnızca bir meraktan biraz daha fazlasını görüyorum. Bir yandan kendinizi genel olarak erkek olarak hissettiğinizi ve bunun size daha rahat geldiğini söylüyorsunuz. Diğer yandan zaman zaman “Keşke kadın olsaydım” düşüncesinin geldiğini, özellikle sesiniz ve bedeninizle ilgili bazı rahatsızlıklar yaşadığınızı ve bazen kadın gibi giyinme isteğiniz olduğunu ifade ediyorsunuz.

Bunların hepsi sizin için anlamlı deneyimler olabilir. Fakat bu deneyimlerin olması, bugün kendinize mutlaka “Ben buyum” diye bir cevap vermeniz gerektiği anlamına gelmiyor. Bazen kendimizi anlamak, bir etiketi bulup onun içine yerleşmekten çok, yaşadığımız duyguların ve düşüncelerin bize ne anlatmaya çalıştığını fark etmekle başlar.

Örneğin “Keşke kadın olsaydım” düşüncesi geldiğinde, hemen bunun ne anlama geldiğini çözmeye çalışmak yerine, o anda içinizde ne olduğuna biraz bakabilirsiniz. Bu düşünce size nasıl hissettiriyor? Bir rahatlama mı getiriyor, merak mı uyandırıyor, bedeninizle ilgili bir huzursuzlukla mı birlikte geliyor, yoksa başka türlü bir hayatı hayal etmenin size verdiği bir his mi? Kadın gibi giyinmek istediğinizde de benzer şekilde, bunun sizin için ne ifade ettiğini merak edebilirsiniz. Çünkü bir şeyi merak etmek, istemek veya hayal etmek ile bunun kimliğiniz hakkında kesin bir anlam taşıması aynı şey değildir.

Aynı şekilde erkeklere ve kadınlara cinsel olarak ilgi duymanızla kendinizi hangi cinsiyet içerisinde daha rahat hissettiğiniz de birbirinden farklı konular. Birine karşı duyduğumuz cinsel veya romantik çekim, kendimizi nasıl tanımladığımızdan ayrı değerlendirilebilir. Dolayısıyla bütün bunların birbirine karışması ve sizin de “Bunların hepsi bir arada ne anlama geliyor?” diye düşünmeniz oldukça anlaşılır.

Belki şu anda kendinize sorabileceğiniz en önemli soru “Ben neyim?” değil, biraz daha yumuşak bir soru olabilir:

“Ben kendimi ne zaman kendim gibi hissediyorum?”

Kendinizi erkek olarak hissettiğiniz zamanlarda ne oluyor? Kadın gibi giyinmeyi düşündüğünüzde size ne iyi geliyor, neyi istiyor olabilirsiniz? Bedeninizin hangi özellikleri sizi rahatsız ediyor? Hangi anlarda bedeninizle daha barışık hissediyorsunuz? “Keşke kadın olsaydım” düşüncesi geldiğinde aslında neyi arzuluyor olabilirsiniz?

Bu soruların cevaplarını bugün bulmak zorunda değilsiniz. Hatta bazı soruların bir süre cevapsız kalmasına izin vermek, kendinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir.

Bir de yazdıklarınızın çok önemli bir başka tarafı var. Siz bu konuları yalnızca kendi içinizde keşfetmeye çalışmıyorsunuz; geçmişte bu konularla ilgili içeriklere baktığınız fark edildiğinde aileniz tarafından oldukça sert bir tepkiyle karşılaşmış ve fiziksel olarak cezalandırılmışsınız. Bu nedenle bugün “Ailem bunu öğrenirse ne olur?” korkusunun içinizde bulunması çok anlaşılır.

Çünkü bir çocuk veya ergen kendisiyle ilgili bir şeyi keşfetmeye çalışırken bunun karşılığında cezalandırılırsa, zaman içerisinde yalnızca o konuyla ilgili değil, “Kendimle ilgili bir şeyi fark edersem başıma kötü bir şey gelebilir” şeklinde daha derin bir korku da geliştirebilir. Dolayısıyla bugün bunları kendi başınıza yaşamak ve kimsenin öğrenmesini istememek, sizin “yanlış” veya “gizli bir şey yapan” biri olduğunuzu göstermez. Geçmişte yaşadığınız deneyimlerin sizi kendinizi korumaya yöneltmiş olması oldukça anlaşılır.

Burada özellikle altını çizmek istediğim bir nokta var: Kendinizle ilgili sorularınız, meraklarınız, bedeninizle veya cinsiyetinizle ilgili hisleriniz nedeniyle fiziksel olarak cezalandırılmayı hak etmiyorsunuz. Hiçbir çocuğun ya da ergenin kendisini keşfetmesi şiddet görmesini gerektirmez.

Bu nedenle şu anda kendinizi keşfederken ilk hedefinizin bir sonuca ulaşmak değil, **kendinizi güvende tutarak kendinizi tanımak** olması önemli. Ailenizin öğrenmesi halinde fiziksel olarak zarar görme ihtimaliniz olduğunu düşünüyorsanız, bu konuları onlarla paylaşmak zorunda değilsiniz. Kendinizi açmak ancak kendinizi güvende hissettiğiniz koşullarda ve güvendiğiniz bir yetişkinin desteğiyle gerçekleşmeli.

Henüz kendinizi nasıl tanımlayacağınızı bilmiyor olabilirsiniz. Bazen erkek olarak kendinizi daha rahat hissedebilir, bazen kadın olmanın nasıl bir his olduğunu merak edebilirsiniz. Bazen bedeninizden hoşlanabilir, bazen bazı özelliklerinden rahatsız olabilirsiniz. Bunların hepsini hemen tek bir açıklamanın içine yerleştirmek zorunda değilsiniz. Kendinizi tanımak bir sınav değil. Doğru cevabı bulmanız gereken bir soru da değil.

Şimdilik kendinize biraz alan açın. Düşünceleriniz geldiğinde onları bastırmak ya da onlardan korkmak yerine, “Şu anda bende ne oluyor?” diye merak etmeye çalışın. Çünkü belki de şu anda ihtiyacınız olan şey kendinize bir etiket bulmak değil; kendinizi, ilk kez gerçekten dinlemeye başlamak.

Bu süreçte bir psikologdan destek almak da sizin için faydalı olabilir. Bunu “sizde bir sorun olduğu” için değil, aksine kafanızda dolaşan bütün bu soruları yargılanmadan, acele etmeden ve kendinize bir etiket koymak zorunda kalmadan konuşabileceğiniz güvenli bir alan oluşturmak için düşünebilirsiniz. Bir uzmanla görüşmek, size “nesiniz” sorusunun cevabını vermek değil; sizin kendi duygularınızı, bedeninizle ilişkinizi ve kendinizi nasıl hissettiğinizi daha iyi anlamanıza eşlik etmek anlamına gelebilir.

Ve unutmayın; kendinizi bugün tam olarak tanımlayamıyor olmanız, kendinizle ilgili bir şeylerin yanlış olduğu anlamına gelmez. Bazen kendimizi anlamak, cevabı bulmaktan önce kendimize soru sormaya izin verebilmekle başlar.

Tekrardan danışmak istediğiniz bir konu olursa her zaman sizin için burada olacağım. 

Sevgiyle Kalın

Psikolog Ecem Bakıner