Dikkat eksikliği dehb. Erteleme

Sevgili danışan, öncelikle hissettiklerini bu kadar açık ifade edebilmenden anlıyorum ki , bu hislerin üzerinde oldukça yoğun mesai yapmışsın. Ancak şunu bilmeni isterim ki şu an hissettiğin yetersizlik ya da ikinci sınıf insan olma duygusu senin gerçek kimliğin değil. Yorgun ve bunaldığını ifade ettiğin üzere psikolojik durumunun bir yansıması olabilir. Yaşadığın durum tembellikten ziyade bir odaklanma sorunu gibi duruyor. Beynimizde prefrontal korteks dediğimiz alan, bir orkestra şefi gibi çalışır. Planlama, odaklanma ve bir işe başlama görevleri ona aittir. Senin durumunda bu orkestra şefi yorulmuş veya dikkatini kaybetmiş olabilir. Bir iş gözünde çok büyüdüğünde, beynin bunu bir tehdit olarak algılar ve savaş ya da kaç tepkisi verir. Erteleme aslında tembellik değil, beyninin o işin yarattığı kaygıdan kaçma mekanizmasıdır. Aklındaki binlerce düşünce, beynimizdeki çalışma belleğinin aşırı yüklenmesidir. Bu da odaklanmayı oldukça zorlaştırabilir.

Kendini başkalarından düşük görme hali, genellikle psikolojide bilişsel çarpıtmalar dediğimiz yanlış düşünme kalıplarıyla beslenir. Örneğin, başarılarını görmezden gelip sadece hatalarına odaklanmak bilişsel çarpıtmaya örnek verilebilir. Bu, zamanla kişinin kendine dair bir yetersizlik şeması oluşturmasına neden olabilir. Ben yetersizim demek yerine, beynimin odaklanma mekanizması zorlanıyor diyebilirsin. Bu cümle yapısı sorunu karakterinden ayırıp bir süreç olarak görmeni sağlayabilir.

Sıradan günlük işler örneğin bulaşık, temizlik, rutinler dopamin ödülü sağlar. Eğer zihnin binlerce düşünceyle savaşarak yapılıyorsa, bu rutin işler beynin için hiç yapılmamış gibidir. Bir işi bitirdiğimizde gelen o rahatlama hissi, buna dopamin salgılanması da diyebiliriz, sende gecikmeli olabilir. Bu da bir sonraki işe başlamak için gereken motivasyonu bulmanı zorlaştırabilir. Bu rutinleri yaparken kendine şu an bir işle uğraştığını hatırlatabilirsin. Başlamakta zorlandığında ise beynini bir nevi kandırabilirsin, evi temizlemeyeceğim, sadece 5 dakika boyunca şu masanın üzerini toplayacağım diyerek başlamak işe koyulmanı sağlayabilir. Genelde en zor kısım başlamaktır; başladıktan sonra ivme kazanmak kolaylaşır. Desteğe ihtiyacın olduğunda, senin için buradayım...