Geçmişi arama

Merhaba,

Anlattığınız deneyimler yeni bir şehre taşınma ve hayat düzeninin değişmesi gibi büyük yaşam geçişlerinden sonra birçok kişinin yaşayabildiği psikolojik ve fizyolojik tepkilere benziyor. Evlenerek farklı bir şehre yerleşmek, tanıdık çevreden uzaklaşmak ve sosyal ağın daralması zihnin uyum süreci dediğimiz bir dönemden geçmesine neden olur. Bu süreçte geçmişe özlem, eski insanları ve ortamları daha sık hatırlama oldukça doğal tepkilerdir. Yolda gördüğünüz kişileri geçmişte tanıdığınız insanlara benzetmeniz de aslında beynin tanıdıklık arama eğilimiyle ilgilidir. Zihin yeni bir çevrede güven duygusunu artırmak için tanıdık yüzler veya benzerlikler bulmaya çalışır.

Gece yaşadığınız durum ise iki farklı mekanizmayla ilişkili olabilir. Birincisi, gece uyanınca kısa süreli olarak bulunduğunuz yeri anlamlandıramamak. Bu, özellikle yeni bir ortamda uyuyan kişilerde görülebilen geçici bir yönelim karışıklığıdır. Beyin uyku ile uyanıklık arasındaki geçişte bulunduğu ortamı hemen tanımlayamayabilir. Birkaç saniye içinde çevresel ipuçlarıyla (ışık, oda düzeni gibi) kendini yeniden konumlandırır.

İkinci olarak anlattığınız “uyanık olduğunuzu bilmenize rağmen hareket edememe ya da tam uyanamama” durumu uyku felci olarak bilinen bir deneyime benziyor. Uyku felci, uyku ve uyanıklık evrelerinin kısa süreli olarak üst üste gelmesiyle ortaya çıkar. Bu sırada kişi zihinsel olarak uyanık hissedebilir fakat bedeni henüz uyku durumundadır. Genellikle birkaç saniye ya da dakika içinde kendiliğinden geçer. Işık görmek, hareket etmeye çalışmak veya çevresel bir uyaran bu süreci sonlandırabilir. Telefon ışığının sizi uyandırması da bu nedenle işe yarıyor olabilir.

Bu deneyimlerin zaman zaman yaşanması çoğu durumda ciddi bir psikolojik sorun anlamına gelmez. Ancak stres, yalnızlık hissi, uyku düzeninin bozulması ve yeni ortama uyum süreci bu tür durumları biraz daha sıklaştırabilir. Bu nedenle birkaç noktaya dikkat etmek yardımcı olabilir: düzenli bir uyku saatine sahip olmak, uyumadan önce telefon kullanımı ve yoğun düşünceyi azaltmak, gün içinde sosyal temasları artırmak ve yeni şehirde küçük rutinler oluşturmak. Yeni bir çevrede tanıdık aktiviteler yapmak (yürüyüş, kurs, sosyal ortamlar gibi) zihnin burası artık güvenli ve tanıdık bir yer algısını güçlendirir.

Eğer bu durumlar çok sık yaşanmaya başlarsa, yoğun korku yaratırsa veya gündüz yaşamınızı etkilemeye başlarsa bir psikologla görüşmek destekleyici olabilir. Fakat anlattıklarınız, özellikle büyük bir yaşam değişiminden sonra görülebilen uyum ve uyku süreçleriyle oldukça ilişkili görünüyor. Zamanla yeni yaşamınıza alıştıkça bu deneyimlerin de genellikle azaldığını görmek mümkündür.

Eğer bana sormak istediğiniz bir şey olursa cevaplamak için burada olacağım.🌸