Geçmişteki arkadaşlık travmalarım bu günümü etkiliyor

Merhaba,

Anlattığınız durum basit bir güvensizlikten ziyade, geçmişte yaşadığınız bir kırılmanın bugünkü ilişkilerinize taşınmasıyla ilgili. Lise yıllarında yaşadığınız o deneyim zihninizde şu inancı oluşturmuş görünüyor: yakınlık tehlikeli olabilir ve insanlar bir noktada zarar verebilir. Bu inanç bilinçli olarak her zaman aktif olmayabilir ama benzer durumlarda otomatik olarak devreye girer. Şu an arkadaşlarınızla ilgili yaşadığınız o anlık şüpheler aslında bugünün gerçeğinden çok geçmişin izleriyle ilgilidir.

Buna bir de annenizin kaygısı eklenince süreç daha da yoğunlaşıyor. Anneniz sizi korumaya çalışıyor ama onun temkinli yaklaşımı sizin zihninizdeki alarm sistemini sürekli tetikleyen bir uyarıcıya dönüşmüş. Anne hissi doğru olabilir düşüncesi anlaşılır ama burada önemli bir ayrım var: bir his ile kaygı temelli şüphe aynı şey değildir. Kaygı, ihtimalleri büyütür ve belirsizliği tehdit gibi gösterir. Sezgi ise genelde daha sakin, net ve tekrarlayıcı olmayan bir sinyal verir. Sizin tarif ettiğiniz durum daha çok zihinsel kurcalama ve tekrar tekrar değerlendirme döngüsüne benziyor.

Siz bir arkadaşınızın küçük bir davranışını fark ettiğinizde zihniniz hemen anlam yüklemeye başlıyor. Sonra o anlamı test etmeye çalışıyorsunuz. Bu sırada annenizin sözleri de devreye girince şüphe büyüyor. Ardından kendinizi analiz ederken buluyorsunuz. Bu süreçte kesin bir cevap bulamadığınız için de boşluk hissi oluşuyor. Bu döngü kendini besler. Çünkü siz her analiz ettiğinizde zihninize bu konu önemli mesajını veriyorsunuz.

Burada çözüm sürekli doğru cevabı bulmaya çalışmak değil, bu döngüyü fark edip yavaş yavaş dışına çıkmayı öğrenmektir. Öncelikle şunu netleştirmek gerekir: her ilişkide küçük belirsizlikler, anlamlandıramadığınız anlar olur. Sağlıklı ilişki, bu belirsizliklere rağmen devam edebilme kapasitesidir. Siz ise zihninizde kesinlik arıyorsunuz. Bu da sizi yorar.

Pratik olarak yapabileceğiniz şeylerden biri şu: bir şüphe geldiğinde hemen analiz etmek yerine bunu fark edip ertelemek. Şu an zihnim bana bir ihtimal sunuyor diyerek o düşünceyle mesafe koyabilirsiniz. Ona cevap bulmak zorunda değilsiniz. Zamanla bu düşüncelerin kendiliğinden sönümlendiğini fark edersiniz.

Annenizle olan etkileşim de önemli. Onun iyi niyetli uyarıları sizde kaygıyı artırıyorsa, bunu sakin bir şekilde ifade etmeniz gerekir. Bana dikkatli ol demen beni daha çok düşündürüyor gibi. Bu, onun davranışını suçlamak değil, sizin ihtiyacınızı belirtmektir.

Ayrıca kendinize şu soruyu sormanız faydalı olur: bu kişi şu an bana somut olarak zarar veren bir şey yapıyor mu, yoksa ben ihtimaller üzerinden mi düşünüyorum. Bu ayrım gerçeklikle zihinsel senaryoları ayırmanıza yardımcı olur.

Son olarak, bu durumun bir tür korunma mekanizması olduğunu tekrar söylemek isterim. Ama şu an gereğinden fazla aktif. Bu mekanizmayı tamamen yok etmek değil, daha dengeli hale getirmek gerekir. Eğer bu düşünceler yoğunlaşıp sizi çok yormaya devam ederse, terapi bu tür güven ve şüphe döngülerinde oldukça etkilidir.

Siz aslında ilişkilerde zarar görmekten kaçınmaya çalışırken kendinizi zihinsel olarak yoran bir döngünün içine giriyorsunuz. Buradan çıkış, her düşünceyi çözmekten değil, bazı düşünceleri çözmeden bırakabilmeyi öğrenmekten geçer. Bu beceri zamanla gelişir ve geliştikçe hem ilişkileriniz hem de zihinsel huzurunuz belirgin şekilde rahatlar.

Umarım yazdıklarım sizin için faydalı olmuştur. Eğer konuşmak veya soru sormak isterseniz burada olacağım. Görüşmek dileğiyle.