Hayır demeyi öğrenmek bu korkuyu yenmek

Merhaba,

İş yerinde yaşadığınız durum, birçok kişinin özellikle yardım etmeye yatkın ve uyumlu yapıda olan bireylerin sıkça karşılaştığı bir sınır koyma problemi gibi görünüyor. Burada asıl mesele hayır diyememek değil, hayır dediğinizde ortaya çıkabileceğini düşündüğünüz sonuçlara karşı duyduğunuz yoğun kaygıdır aslında. Sizin ifadenizden anlaşıldığı kadarıyla bu kaygının merkezinde dışlanmak ya da sevilmemek değil; bir tartışma anında kendinizi ifade edememe, donup kalma ve kontrolü kaybetme korkusu yer alıyor. Bu çok önemli bir farktır çünkü çözüm de tam olarak bu noktaya odaklanarak gelişir.

Şu anda davranışınız kısa vadede sizi koruyor gibi görünüyor. Çünkü evet dediğinizde tartışma çıkmıyor, ortam sakin kalıyor ve siz o anki gerilimden kaçınmış oluyorsunuz. Ancak uzun vadede bu durum, sizin de fark ettiğiniz gibi, hem tükenmişlik yaratır hem de çevrenizdeki insanların sizden beklentisini bu yönde şekillendirir. İnsanlar genellikle sınırların nerede olduğunu gözlemleyerek davranır. Siz sürekli erişilebilir ve itiraz etmeyen biri olarak algılandığınızda, bu davranış kalıcı hale gelir. Bu sizin değersiz olduğunuzu göstermez, sadece sınırlarınızın görünür olmadığını gösterir.

Zihninizde oluşan düşüncelere de dikkat etmek gerekir. Onların sizi salak gördüğünü ya da bilinçli şekilde kullandığını düşünmeniz anlaşılabilir bir duygusal tepki, ancak bu bir gerçeklik değildir. Bu tür düşünceler genellikle zihnin tehdit algısını büyütme eğiliminden kaynaklanır. Bu yüzden burada hem davranış hem de düşünce düzeyinde çalışmak gerekir.

Sizin için en kritik beceri, anında ve uzun açıklamalar yapmadan sınır koyabilmeyi öğrenmektir. Çünkü sizin zorlandığınız nokta tartışmanın uzaması ve kontrolü kaybetme ihtimali. Bu yüzden kısa, net ve nötr ifadeler kullanmak çok işe yarar. Örneğin o anda bir işle meşgulseniz, şu an bunu bitirmem gerekiyor, birazdan yardımcı olabilirim demek yeterlidir. Burada önemli olan açıklama yapmak değil, durumu bildirmektir. İnsanlar genellikle kararlı ve kısa ifadeleri daha az sorgular.

Başlangıçta bu sizin için zorlayıcı olacaktır. Muhtemelen kalp çarpıntısı, gerginlik ya da suçluluk hissi yaşayabilirsiniz. Bu tamamen normaldir çünkü yıllardır oluşmuş bir davranış kalıbını değiştirmeye çalışıyorsunuz. Bu noktada amaç, hiç kaygı hissetmemek değil; kaygıya rağmen küçük adımlarla farklı davranabilmektir. İlk etapta her durumda hayır demek yerine, en küçük ve en kolay durumlarda sınır koymayı deneyebilirsiniz. Örneğin gerçekten çok yoğun olduğunuz bir anda gelen basit bir isteği ertelemek iyi bir başlangıç olur.

Ayrıca donakalma korkusu için küçük bir hazırlık yapmak işe yarar. Önceden birkaç cümleyi zihninizde belirleyip pratik edebilirsiniz. Bu, o an geldiğinde beyninizin otomatik olarak bu cümlelere ulaşmasını kolaylaştırır. Bu bir tür psikolojik kas geliştirme sürecidir.

Umarım yazdıklarım sizin için faydalı olur. Eğer konuşmak veya soru sormak isterseniz burada olacağım. Görüşmek dileğiyle. 🌸