Hep gelişmek zorundaymış gibi hissediyor zihnim ve gelişmek için bir şey yapmayınca huzursuz oluyorum bu durumdan nasıl kurtulabilirim
Neredeyse 3 yıldır üniversite sınavına giriyorum ve bu sene son senem olduğunu bilmenin stresi var üzerimde ama ona rağmen kitap okumayarak geçirdiğim her boş anımda rahatsızlık hissediyorum mesela haftada bir gün kendime ayırırım hep ve o gün dinlenmeye çalışırım o gün kitap okumazsam veya kendimi geliştirecek bir şey yapmazsam huzursuzluk duyuyorum. Tamam diyorum kitap okuyayım, kitap okuyorum okumasına not da alıyorum ama sonunda hep ne yaptım şimdi boş boş okudum hiçbir şey hatırlamıyorum acaba salak mıyım paniğine kapılıyorum bu yüzden kitap okumayı erteliyorum ayrıca zaten yks gibi yoğun bir süreçte bilgi içeren kitaplar okumak zor oluyor kendime diyorum yazın planlı bir şekilde okurum kitaplarımı ama iç sesim kendime ihanet ettiğimi söylüyor. Bir de dehbden dolayı gelen anlık ilgi değişimlerinden dolayı başladığım kitabı bitiremeyince de rahatsız oluyorum. 2025 yılında yksye çok yoğun hazırlanmıştım hatta sınavdan bir hafta önce stresten geceleri kalbim tekleyerek uyanıyordum bu yüzden sınavdan sonra kendime iki hafta serbest süre tanıdım beynimi yoracak hiçbir şey yapmadım ama o süreçte de rahatsızlık hissediyordum kitap okumadığım veya kendimi geliştirmediğim her saniye kendime ihanet ediyormuşum gibi geliyordu. Hep gelişmek zorundaymış gibi hissediyor zihnim ve gelişmek için bir şey yapmayınca huzursuz oluyorum bu durumdan nasıl kurtulabilirim
Bu soru 21 Ocak 2026 10:41 tarihinde Psikolog Esra Fidan tarafından cevaplandı.
- Paylaş:
Yaşadıklarınızı süreçten de geçtiğim için çok iyi anladığımı belirtmek isterim.
Yaşadıklarına eşlik eden 3 önemli durum olduğunu düşünüyorum. Yüksek kaygı, tükenmişlik ve performansa bağlı benlik algısı.
3 yıldır üniversite sınavına giriyor olman, kendini bunun “son” olduğuna dair sürekli uyarman sinir sistemini “tehlikedeyiz “algısında tutuyor . Gece uyanmaları, kalp çarpıntıları, sürekli huzursuzluk hali, bedenin bu yükü uzun süredir taşıdığını gösteriyor. Böyle bir durumda zihin dinlenemez çünkü tehlike altındaki birinin durması demek, güvenli alana geçememiş olması demektir. Yani durmak bedeninde tehlike algısını arttırır. Bu da dinlenmeye ayırdığın zamanlarda zihninin sana söylediği cümleleri açıklar,”kendime ihanet ediyorum” ,”acaba salak mıyım”. Bu düşünceler gerçeği yansıtmaktan çok, kaygının ürettiği otomatik düşüncelerdir.
Kitap okurken yaşadığın “hiçbir şey aklımda kalmadı”, ”boşuna okudum” gibi düşünceler, bilişsel kapasitenin yetersizliğinden değil ,kaygı düzeyinin yüksekliğinden kaynaklanır. Kaygı arttıkça beyin öğrenme ve anlamlandırma işlevlerinden uzaklaşır, daha çok kendini denetler ve tehlikede miyim diyerek tehdit olabilecek durumları taramaya odaklanır. Bu nedenle okuduğun şeyleri içselleştirememen çok normaldir.
Zihninde çok güçlü bir temel inanç var gibi görünüyor: ”Sürekli gelişmezsem değer kaybederim”
bu inanç seni normalde üretken olmaya itmesi için vardır ama aşırı olan her şey gibi o da artık işlevini yerine getirmek yerine seni sürekli denetleyen ve cezalandıran bir iç sese dönüşmüş. Dinlenmek bile bu yüzden huzur değil suçluluk veriyor sana.
Burada değişmesi gereken çalışma isteğin ya da gelişme arzun değil ,kendini performans üzerine değerlendirme alışkanlığın. Gelişim her zaman kitap okumak, not almak, iyi üniversitelerden mezun olmak değildir, gelişim; sinir sisteminin sakinleşmesine izin verebilmektir.
Şu an ihtiyacın olan şey, dinlenmenin bir tehdit değil ihtiyaç olduğunu zihnine öğretmen .Bunu bir anda başaramazsın ,iç sesin defalarca kez seninle “yeterince yapamıyorsun” diye tekrar tekrar konuşacaktır. Bu senin karakterin değil de kaygının otomatik bir ürünü olduğunu bilmen sana yol gösterecektir. Önemli olan hangi radyonun sesini kısacağını hangi radyonun sesini açacağını bilmen.
Son olarak şunu özellikle vurgulamak isterim:
Bu yaşadıkların seni zayıf, tembel ya da yetersiz biri yapmaz. Aksine, uzun süre yüksek baskı altında kalmış ve hâlâ ayakta kalmaya çalışan bir zihnin doğal tepkileridir.
Bu döngü çözülebilir.
Ama bunun yolu kendine daha fazla yüklenmekten değil, kendinle kurduğun ilişkiyi yavaş yavaş yumuşatmaktan geçer.
Aşağıya sana yardımcı olacak birkaç egzersiz bırakıyorum.
Sevgilerle.
💪 Psikoloğun Önerdiği Egzersizler
Bulut Meditasyonu
Gerginlik – Rahatlama Tekniği
Yasal Bilgilendirme: Bu içerik tanı ve tedavi niteliği taşımayan, genel psikolojik bilgilendirme amaçlıdır.
