Her şeyin en kötüsünü düşünmeyi nasıl bırakırım?
Bir şey olduğunda mesela beni hiç aramayan biri aniden aradığında ya da hep arayıp soran kişi birden arayıp sormayı kestiğinde ve en basit ya da kötüsü hiç benle muhatap olmayan biri yüzüme baktı niye öyle baktı. benle küs olan biri ortamda bir şey dedi kesin bana laf soktu gibi ve bunun gibi durumlarda ben olayların en kötüsünü düşünüyorum. Acaba böyle mi oldu? Acaba şöyle mi oldu? Kesin şöyle oldu ondan böyle yapıyor. Gibi gibi hep en kötüyü düşünüyorum. Zihnimde o kötü düşünceyi destekleyen bir sürü kanıt buluyorum. Çok fazla panik ve stres yapmaya başladım. Niye böyle oluyor ve bu durum artık günlük hayatımı bile çok fazla etkilemeye başladı. Bir türlü bu duruma engel olamıyorum. Ne yapmalıyım?
Bu soru 22 Temmuz 2026 08:51 tarihinde Psikolog Hamide Güven tarafından cevaplandı.
- Paylaş:
Merhaba,
Anlattığınız durum, belirsizlik karşısında zihninizin hızla en kötü ihtimale yönelmesi ve ardından bu ihtimali destekleyen kanıtları toplamaya başlamasıyla ilişkili görünüyor. Örneğin sizi normalde aramayan birinin araması, sürekli arayan birinin aramayı bırakması ya da sizinle küs olan birinin ortamda bir şey söylemesi tek başına birçok farklı anlama gelebilir.
Ancak zihniniz bu belirsizliği taşımakta zorlandığında hemen bir açıklama üretmeye çalışabilir: kesin bana kızdı, kesin bir şey oldu, kesin bana gönderme yaptı gibi. Daha sonra bu ihtimal zihninizde bir varsayım olmaktan çıkıp gerçekmiş gibi hissedilmeye başlayabilir. Zihniniz de bu düşünceyi destekleyen ayrıntıları seçerken, aksini gösteren ihtimalleri gözden kaçırabilir. Bu çoğu zaman kişinin bilinçli olarak yaptığı bir şey değildir; kaygı yükseldiğinde zihin belirsizliği ortadan kaldırmak için hızlı ve tehdit odaklı yorumlar üretmeye eğilimlidir.
Bu düşüncelerin ortaya çıkması, onların mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez. Özellikle yoğun kaygı sırasında akla gelen ilk yorum çoğu zaman en gerçekçi yorum olmayabilir. Böyle bir düşünce geldiğinde onu hemen çözmeye, kanıtlamaya veya çürütmeye çalışmak yerine önce düşünce ile gerçeği birbirinden ayırmayı deneyebilirsiniz. Örneğin kendinize şu soruları yöneltebilirsiniz: Şu anda bildiğim kesin gerçek ne, benim yaptığım yorum ne, bu durumun başka hangi açıklamaları olabilir ve bu düşüncemin doğru olduğundan ne kadar eminim? Ayrıca zihninizde bu düşünceyi destekleyen kanıtları topladığınızda, karşıt kanıtları da özellikle aramaya çalışmanız faydalı olabilir.
Ancak düşünceleriniz çok yoğun ve sürekli hale geldiyse, panik ve stres günlük hayatınızı belirgin biçimde etkiliyorsa, bunu yalnızca kendi kendinize kontrol etmeye çalışmanız oldukça yorucu olabilir. Bir psikologla görüşerek özellikle belirsizliğe tahammülünüzü, tehdit algınızı, ilişkilerde yaşadığınız güvensizlikleri ve zihninizin neden sürekli en kötü senaryoya yöneldiğini çalışabilirsiniz. Terapi sürecinde amaç hiçbir zaman aklınıza olumsuz düşünce gelmemesini sağlamak değildir; düşünce geldiğinde onu gerçek kabul etmeden değerlendirebilmenizi ve düşüncelerinizin davranışlarınızı yönetmesini engelleyebilmenizi öğrenmektir.
Yasal Bilgilendirme: Bu içerik tanı ve tedavi niteliği taşımayan, genel psikolojik bilgilendirme amaçlıdır.
