Hiç iyi değilim lütfen yardımcı olun

Yaşadığın durumun seni zorladığı görülebiliyor, özellikle sevdiğin, bağlandığın biri varken zihninin sürekli böyle senaryolar üretmesi insanı gerçekten çok yoruyor. Ama şunu net söyleyeyim: anlattıkların “aldatma eğilimi”nden çok, kontrol etmeye çalıştıkça büyüyen takıntılı düşüncelere benziyor. Sen zaten çok kritik bir farkındalığa sahipsin: “Hoşlanmadığımı biliyorum ama yine de test ediyorum.” İşte bu cümle aslında meselenin merkezini gösteriyor. “Neden test ediyorsun?”

Bu durumu şöyle düşünebilirsin:

Zihnimiz bazen istemediğimiz, bize uymayan düşünceler üretir. Bu düşünceler “gerçek” olduğu için değil, tam tersine bizim değerlerimize ters olduğu için daha çok dikkat çeker. Sen sadakatli, bağlı ve sevgi dolu birisin; bu yüzden “aldatma” fikri zihninde alarm yaratıyor.

Burada klasik bir mekanizma devreye giriyor:

Düşünceyi bastırmak daha çok gelmesine sebep olur.

Bunu anlatmak için sık kullanılan bir metafor var:

“Şimdi sana ‘beyaz bir ayıyı düşünme’ desem…” Muhtemelen zihnine ilk gelen şey o beyaz ayı olur. Çünkü zihne “bunu düşünme” dediğinde, aslında onu sürekli kontrol etmeye başlarsın. Senin yaptığın “test etme” davranışı da aynı şekilde çalışıyor.

“Hoşlandım mı?” diye kontrol ettikçe, zihnin o düşünceyi tekrar tekrar önüne getiriyor.

Bir diğer önemli nokta: Bu düşünceler sana suçluluk hissettiriyor. Ama gerçek bir istek genelde suçlulukla değil, merak ya da heyecanla gelir. Senin tarif ettiğin şey daha çok: “Ya olursa?” kaygısı, kontrol isteği. Geçmişine baktığımızda, 13 yaşında annenin babanı aldatması çok önemli bir deneyim. Bu tür yaşantılar zihinde şu tarz inançlar bırakabilir:“ İlişkiler güvende değil.” İnsanlar bir anda değişebilir.” “Ben de kontrol etmezsem aynı şeyi yapabilirim.”

Sen zaten çok kritik bir farkındalığa sahipsin:

“Hoşlanmadığımı biliyorum ama yine de test ediyorum.”

İşte bu cümle aslında meselenin merkezini gösteriyor.

Bu durumu şöyle düşünebilirsin:

Zihnimiz bazen istemediğimiz, bize uymayan düşünceler üretir. Bu düşünceler “gerçek” olduğu için değil, tam tersine bizim değerlerimize ters olduğu için daha çok dikkat çeker. Sen sadakatli, bağlı ve sevgi dolu birisin; bu yüzden “aldatma” fikri zihninde alarm yaratıyor.

Burada klasik bir mekanizma devreye giriyor:

Yani zihnin aslında seni korumaya çalışıyor olabilir:

“Ya sen de böyle biri olursan? Önceden kontrol et, emin ol.”

Ama bu koruma çabası, paradoksal şekilde seni daha çok sıkıştırıyor.

Burada birkaç ihtimali birlikte düşünebiliriz:

1. Bu bir kaygı yönetim biçimi olabilir (belirsizliğe tahammül zorlaştıkça kontrol artar)
2. Kendini farkında olmadan cezalandırma ya da “mükemmel olmalıyım” baskısı olabilir
3. Ya da ilişkideki değeri korumak için zihnin aşırı tetikte kalıyor olabilir

Ama önemli olan şu:

Bir düşüncenin aklına gelmesi, onu yapacağın anlamına gelmez.

Zihnimizdeki her düşünceyi davranışa çevirmeyiz. Senin anlattıklarında davranış tarafı çok net:

Eşini seviyorsun, onu seçiyorsun, ona yöneliyorsun. Bu zaten gerçeği gösteriyor. Bu döngüyü kırmak için en kritik adım: Düşünceyle savaşmayı bırakmak. Geçip gitmelerine izin vermek. Akıntıya karşı kürek çekmemek. “Acaba hoşlandım mı?” diye test etmek yerine, düşünce geldiğinde:

“Bu sadece bir düşünce” deyip geçmesine izin vermek.

Tabii bu kolay bir şey değil, özellikle tek başına. Profesyonel destekle çok daha hızlı çözülür.

Bu yüzden bir psikologla çalışman gerçekten çok yerinde olur. Özellikle senin alanına da yakın olarak; bu süreci hem kişisel hem mesleki olarak anlamlandırabilirsin. Terapide şu soruların altı daha net açılır:

1. Bu düşünceler tam olarak neyi koruyor?
2. Hangi korkunun etrafında dönüyor?
3. Geçmiş yaşantın bugünkü zihinsel senaryoları nasıl şekillendiriyor?

Son olarak şunu bilmeni isterim: Bu düşünceler senin kim olduğunu tanımlamaz. Tam tersine, ne kadar değer verdiğini gösterir.