İlişkide affediciyim ve farkındalığım yüksek

Merhaba sevgili danışan,

Anlattıkların bir tablo çiziyor ve şunu en başta söylemek isterim: burada “fazla affedici” olman ya da “farkındalığının yüksekliği” değil, duygusal olarak tek taraflı taşınan bir ilişki yükü var. Sen uyum sağlamak, ilişkiyi korumak ve emek vermek için kendinden ödün verirken; karşı taraf netlik, tutarlılık ve sorumluluk alma konusunda geri durmuş. Bu durum insanı zamanla “Ben mi yanlış yapıyorum?” noktasına sürükler ama yaşadıklarının temelinde senin yetersizliğin değil, onun çelişkileri yatıyor.

Partnerinin hem önceki ilişkisinden duygusal olarak kopmamış olması hem de sana kendini olduğundan farklı tanıtması, ilişkinin başından itibaren sağlıklı bir zemin kurulamamasına neden olmuş. Bir insanın değerlerini, sınırlarını ya da yaşam tarzını gizlemesi; karşısındaki kişinin buna göre fedakârlık yapmasına sessizce izin vermesi aslında pasif bir manipülasyondur. Çünkü sen gerçek kişiyle değil, sana sunulan “uyumlu versiyon” ile ilişki kurmuş oluyorsun. Kıyafetlerinle ilgili ödün vermen, bar konusu, mesajların silinmesi gibi tekrar eden örüntüler; onun kendi iç çatışmasını senin üzerinden yönetmeye çalıştığını düşündürüyor.

Affedicilik çoğu zaman sağlıklı bir özelliktir; ancak karşılık görmediğinde ve sınırla desteklenmediğinde kişiyi yıpratır. Sen affederken ilişkiyi onarmayı hedeflemişsin; o ise affedilmeyi, mevcut düzenin bozulmaması için kullanmış. Burada önemli fark şu: Sen “biz”i korumaya çalışmışsın, o ise kendi konfor alanını. Bu yüzden her şey onun istediği gibi giderken sorun yokken, sen rahatsızlığını dile getirdiğinde “fazla”, “uyumsuz” ya da “beklentisi yüksek” gibi konumlandırılmış olabilirsin.

Eski ilişkisinin etkisinden çıkamamış birinin, yeni bir ilişkide gerçekten verici olması çok zordur. Çünkü duygusal alan hâlâ doludur. Senin anlattıklarında, onun kendini “fedakâr” gibi anlatması aslında bilişsel bir savunma gibi duruyor. İnsan bazen suçlulukla yüzleşmek yerine, hikâyeyi kendini koruyacak şekilde yeniden yazar. Bu, senin yaşadıklarını geçersiz kılmaz; sadece onun kendi iç dünyasında tutarlılık arayışını gösterir.

Ayrılık sonrası senin dönmemiş olman, sınır çizmen ve kendi hayatına, kıyafetlerinle, seçimlerinle, devam etmen psikolojik olarak çok sağlıklı bir tutum. Çünkü ilk defa affedicilik yerine özsaygıyı merkeze koymuşsun. Onun şarkılarla gönderme yapması, “çabalayan-ben bekleyen” anlatısı, senin geri dönmeni sağlayacak duygusal bir kapı aralama çabası gibi duruyor. Ancak senin onu son kez arayıp yüzleşmen, “mantığını dinlemek” istemen de anlaşılır; çünkü zihnin hâlâ anlamlandırmaya çalışıyor.

Burada kendine şunu sorman çok kıymetli: “Ben bu ilişkide sevildiğimi mi hissettim, yoksa tolere edildiğimi mi?” Çoğu zaman affedici ve farkındalığı yüksek kişiler, sevgiyle sabrı karıştırır. Sabır, karşılıklı büyümeye hizmet ediyorsa anlamlıdır; tek taraflı fedakârlığa dönüşüyorsa tükenmeye yol açar.

Şunu net söylemek isterim: Uyumsuzluk senin yetersizliğin değildir. Değerler, yaşam tarzı ve sınırlar konusunda bu kadar temel çelişkilerin olduğu bir ilişkide “daha çok çabalasaydım olur muydu?” sorusu çok insani ama yanıltıcıdır. Çünkü sorun çaba eksikliği değil, ortak zemin eksikliğidir.

Şu anda yapabileceğin en koruyucu şey, affediciliğini tamamen bırakmak değil; onu seçici hâle getirmek. Kim için, neye rağmen affediyorsun? Affetmek seni büyütüyor mu, küçültüyor mu? Farkındalığın tam da burada devreye giriyor. Sen kendin olmaktan vazgeçmeden bir ilişkide var olmak istiyorsun ve bu çok kıymetli bir ihtiyaç.

Son olarak şunu hatırlatmak isterim: Seni olduğun gibi kabul etmeyen, ancak sen değiştiğinde yanında kalabilen biri; senin için doğru eşleşme değildir. Senin anlattıkların, kaybedilmiş bir ilişki değil; kendinle yeniden hizalanma süreci gibi duruyor.

Umarım cevabım faydalı olmuştur. Değerlendirilmesini istediğin farklı bir soru olursa bizlere yeni bir soru oluşturarak iletebilirsin. Aklına takılanları yorumlarda yazabilirsin. Kendine iyi bakman dileğiyle.

Sevgiler,

Psikolog Betül Canbel