İnsanları takmayı nasıl bırakabilirim?

Merhaba Beyza Hanım,

Yazdıklarınızı okurken zihnimde radyo metaforu canlanıyor. Sanki çevredeki herkesin sesi aynı anda açık ve siz hepsini net bir şekilde duyuyorsunuz. Kim ne dedi, nasıl baktı, hangi tonu kullandı… Henüz ses kısma tuşunun yeri bilinmediği için, gelen her frekans eşit derecede güçlü geliyor. Bu da doğal olarak yorucu.

Burada önemli bir ayrım var: Duymak ile inanmak aynı şey değildir.

Bir düşünceyi duyarız, fakat onu içeri alıp kimliğimizin parçası haline getirmek ayrı bir süreçtir.

Yazdıklarınızdan anladığım kadarıyla, başkalarının sizinle ilgili söylediklerini ya da ima ettiklerini zaman zaman içselleştiriyor ve onları bir tür gerçeklik gibi algılıyorsunuz. Oysa şunu bilmek önemli: İnsanların yorumları, onların penceresidir sizin özünüz değil. Herkes dünyayı kendi geçmişi, ihtiyaçları, korkuları ve beklentileri üzerinden algılar. Bu nedenle size yöneltilen bir yorum çoğu zaman sizinle ilgili olmaktan çok, o kişinin algı biçimiyle ilgilidir.

Şöyle düşünebilirsiniz: Bir aynanın karşısına geçiyorsunuz ama ayna eğri. Görüntü bozuluyor. Bu durumda bozuk olan siz misiniz, yoksa ayna mı? İnsanların bakış açıları bazen eğri aynalar gibidir. Görüntüyü çarpıtabilirler fakat bu sizin değerinizi değiştirmez.

Burada çalışmamız gereken nokta aslında şu:

Birisi sizinle ilgili bir şey söylediğinde, otomatik olarak “Acaba doğru mu?” yerine “Bu yorum bana hizmet ediyor mu?” sorusunu sormayı denemek. Eğer yapıcı bir geri bildirimse alabilirsiniz. Ama eğer sadece yargıysa, onu zihinsel olarak iade etmek mümkündür.

Kendi değerinizi, başkasının size atfettiği değer belirlemez. Değer dışarıdan yapıştırılan bir etiket değil, içeride inşa edilen sağlam bir zemindir. Bu zemin güçlendikçe, dışarıdan gelen sesler sizi sarsmaz sadece duyulur, değerlendirilir ve geçer.

Kendinize her anlamda yaptığınız yatırımlar — gelişiminize verdiğiniz emek, sınırlarınızı netleştirmeniz, kendinizle kurduğunuz sağlıklı ilişki — özdeğerinizi besler. Özdeğerinize yatırım yaptıkça, kendi değerinizi belirleyen kişi siz olursunuz. Böylece insanların söyledikleri sizin için kişisel bir saldırı olmaktan çıkar yalnızca tartılabilecek düşünceler haline gelir.

Bu noktada başkalarının sözleri özgüveninizi sarsan ya da sizi tümüyle yok sayan unsurlar olmaktan uzaklaşır. Daha objektif bakabilir, duyduklarınızı süzgeçten geçirebilirsiniz. Günün sonunda ise kendinizi değersiz hissetmek yerine, kendi iç ölçütlerinize dayanarak dengede kalabilirsiniz.

Umarım yazdıklarım sizin için faydalı olmuştur. Paylaşmak istediğiniz başka bir konu olursa burada olacağım.