İyi olmam için hangi yolu izlemeliyim

Merhaba,

Anlattığınız durum, özellikle dini içerikli takıntılarda çok sık gördüğümüz bir döngüyü düşündürüyor. Burada mesele inancınızın zayıf olması değil, tam tersine hassasiyetinizin kaygı ile birleşip aşırıya kaçmasıdır. Siz sizin için doğru yapmak istedikçe zihniniz sizden daha fazla kesinlik, daha fazla kusursuzluk talep ediyor. Bu da sizi başlamadan önce bile durduran bir baskıya dönüşüyor.

Şu noktayı net söylemek gerekir: mükemmel bir başlangıç yapma ihtiyacı, aslında takıntının bir parçasıdır. Siz eğer tam doğru olmazsa kötü sonuç olur diye düşündükçe, beyniniz bu davranışı tehlikeli olarak kodlar. Bu yüzden başlamak zorlaşır. Yani sorun irade eksikliği değil, zihnin sizi korumaya çalışırken aşırıya kaçmasıdır.

Dini takıntılarda en yaygın alanlardan biri abdest, gusül ve kul hakkı konularıdır. Çünkü bunlar kesinlik arzusunu çok tetikler. Siz yüzde yüz doğru yaptığınızdan emin olmak istiyorsunuz. Ama zihniniz hiçbir zaman bu yüzde yüzü vermez. Her zaman ya eksik yaptıysam sorusunu üretir. Bu yüzden siz tekrar edersiniz, ertelersiniz ya da tamamen kaçınırsınız. Namazı bırakmanız da bu döngünün bir sonucu. Kaçınma kısa vadede rahatlatır ama uzun vadede takıntıyı güçlendirir.

Başlangıç yapamamanızın temel nedeni korkunun kendisi değil, o korkudan kaçınma çabasıdır. Siz korku gelmeden başlamak istiyorsunuz ama bu mümkün değil. Doğru yöntem korkuya rağmen küçük bir adım atmaktır.

Burada size daha uygulanabilir bir yaklaşım önereyim. Büyük ve kusursuz bir başlangıç hedeflemek yerine küçük ve eksik bir başlangıcı kabul edin. Örneğin abdest alacaksanız kendinize şu kuralı koyabilirsiniz: bir kere alacağım ve tekrar etmeyeceğim. İçiniz rahat etmese bile tekrar etmeyeceğim. Bu noktada amaç doğru hissetmek değil, davranışı tamamlamaktır.

Namaz için de aynı şey geçerli. Tam odaklanamadım, acaba doğru mu oldu gibi düşünceler gelecek. Ama siz buna rağmen kılmayı seçerseniz, beyninize şu mesajı verirsiniz: bu düşünceler tehlikeli değil.

Kul hakkı konusundaki yoğun hassasiyet de yine aynı şekilde kaygının büyüttüğü bir alan. Gerçek hayatta herkesin küçük hataları olur ve bunlar insan olmanın parçasıdır. Zihniniz bunu büyütüp sanki telafi edilemez bir şeymiş gibi sunuyor. Burada da kesinlik aramayı bırakmanız gerekir.

Şunu bilmeniz önemli: bu tür takıntılarda iyileşme, doğru hissetmekle değil, rahatsızlıkla kalabilmekle olur. Siz o huzursuzluğu tolere ettikçe, zamanla azalır. Ama her seferinde onu yok etmeye çalışırsanız döngü devam eder.

Son olarak şunu eklemek isterim: siz aslında inancınızı kaybetmiş değilsiniz, aksine fazla yük bindirmişsiniz. Biraz esneklik ve kendinize karşı daha şefkatli bir yaklaşım geliştirdikçe, hem ibadetle ilişkiniz hem de zihinsel rahatlığınız yeniden dengelenir. Başlangıç mükemmel olmak zorunda değil. Başlangıç sadece başlamaktır.

Umarım yazdıklarım size yardımcı olur. Eğer konuşmak veya soru sormak isterseniz cevaplamak için burada olacağım. Görüşmek dileğiyle.