Kaygımı kontrol edemiyorum

Merhaba sevgili danışan. Anlattıklarında yoğun bir belirsizlik kaygısının zihninin kontrol edilmediği durumlara karşı aşırı alarma geçmesi halini görüyoruz. Yeni bir ortama girdiğinde tanımadığın insanlarla karşılaştığında hayatınca daha önce denemediğin bir şeyle yüzleşmek olduğunda belirli bir düzeyde herkese stres olur. Ancak senin bu stresin fizyolojik bir seviyeye taşınıyor ve iştahsızlık, mide bulantısı, sürekli tetikte olma huzur kaybına yol açıyor. Bunlar bedenin tehlike var sinyalleridir. Oysa gerçekten bir tehlike yok, belirsizlik var. Bu fark iyileştirilebilir olduğunu da bize gösteriyor.

Belirsizliğe tahammül edememe durumu genellikle çocukluk döneminde yaşanan güvensizlik, başarısızlık korkusu, aşırı kontrolcü bir çevrede büyüme ya da yanlış yapma korkusundan geliyor. Beyin yeni durumla karşılaştığında ihtimalleri taramaya başlıyor ve ihtimallerin içerisinden en kötü olanı seçiyor. Bunun nedeni kötümserlik değil sinir sisteminin seni korumaya çalışması. Ancak çoğu zaman koruma mekanizması aşırıya kaçıyor ve tehlike yokken de tehlike hissi geliyor. Bu durum seni zayıf yapmıyor sadece sinir sisteminin aşırı aktif olduğunu gösteriyor.

Şimdi kaygıyı kontrol edemediğini hissettiğinde ilk fark etmen gereken şey şu: Kaygı düşüncenin değil bedenin hızlandığını gösteriyor. Bu nedenle kaygıyı sadece mantıklı düşünmeye çalışarak yönetmek çoğu zaman sonuç vermiyor. Belirsizliği torile etmenin ilk adımı bedeni ve zihni birlikte regüle etmektir. Şimdi belirsizliği tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak kaygıyı arttırır. Zihnin şu anda belirsizliği tehdit gibi algıladığı için bilmem lazım, anlamam lazım, kontrol etmeliyim moduna giriyor. O ise belirsizliği çözülmesi gereken bir problem gibi görmek kaygıyı daha çok büyütüyor.

Bazen tek ihtiyacımız olan şey belirsizliğin bir parça var olmasına izin vermek. Zihnin yeni durumlara alışması için küçük küçük belirsizliğe alışma pratikleri yapılması gerekir. Bedeni sakinleştirmeden kaygıyı durduramazsın, belirtilerini azaltamazsın, savaş kaçtan kurtulamazsın. Nefes egzersizi vereceğim sana. Nefes egzersizini çalışmalarda vereceğim ve bir tane daha egzersizi vereceğim. Beş düğü organını kullanabileceğin bir egzersiz olacak. Kaygı geldiğinde bunları yapabilirsin. Bunlar seni rahatlatacak. İlk yaptığında çok rahatlatmayabilir ama daha sonra yapmaya başladıkça rahatlatacak.

Bu egzersizi yaptığında kaygıdan da kaçınmayacaksın. Kaygıyla beş etmeye çalışacaksın. Bir ortama girdiğinde alarm sistemin devreye girdiğinde zihinsel kaçmalar olabilir. Yapman gereken şey kaygı geldiğinde kaçmamak. Kaygıyla yüzleşmek. O döngüde küçük de olsa beş dakika kalmak bile burada tehlike yok ben güvendeyim deyip zihnine öğretebilirsin. Bunlar tabii ki süreç alacak şeyler.

Belirsizlik kaygıyı yaşayan kişiler genellikle yanlış yaparsam insanların gözünde küçülürüm, yeterli değilim, rezil olurum. Yeni şeylere adapte olamam gibi derin düşünceler taşır. Kaygı bu inançları besler, inançlar da kaygıyı. Bu döngüyü kırmak için inançların kaygınağına bakmak lazım. Kaygı yalnızca bir semptom. Kök inançları inmek biraz daha zaman alır. Profesyonel destek de tam bu noktada devreye girer baktığımızda.

Belirsizlik kaygısı, sosyal kaygı, bedensel tepkiler, iştahsızlık, sürekli tehdit kaygısı hem psikolojik hem de biyolojik bir süreç. Bunlar günlük hayatına çok fazla etki ediyorsa, işlevselliğini düşürüyorsa, bir psikiyatriste gitmeni öneririm. İlk önce psikoloğa gittiğinde, psikolog gerekli bir görüşte zaten seni psikiyatriye yönlendirir. Bu konuda da için rahat olsun. Bunun yanında senin yaşadığın şey çözümsüz değil. Hatta doğru yöntemle oldukça hızlı bir şekilde de çözülebilir. Sadece sinir sistemini güvende hissettiğinde kaygı durur. Süreçten adım attıkça bu güvende hissetme hali de artar.

Umarım cevabım faydalı olmuştur. Tekrar bir soru sormak istersen plas sonundan bizlere iletebilirsin. Aklına bir şey takılırsa yorumlarda bana sorabilirsin. Kendine iyi bakma, dileğiyle.