Kendimi degersiz gormeyi nasil birakabilirim

Merhaba sevgili danışan,

Öncelikle bu kadar derin, kırılgan ve sizin için anlamı büyük olan duyguları böylesine açık bir şekilde paylaşmanız oldukça değerli. Yazınızı okurken yalnızca şu an yaşadığınız ilişkiyi değil, yıllardır omuzlarınızda taşıdığınız çok eski bir yükü de hissettim. 

Yazdıklarınızı okurken dikkatimi çeken ilk şey, farkındalığınızın oldukça yüksek olması oldu. Dün geçmişinizle yüzleştiğinizi ve bugün birçok davranışınızın nedenini anlamaya başladığınızı söylemişsiniz. Bu oldukça kıymetli. Çünkü çoğu zaman bizi zorlayan davranışlarımızın nedenlerini anlamaya çalışmak, değişimin de ilk adımlarından biri olabiliyor. Geçmiş yaşantılarımızla bugün verdiğimiz tepkiler arasındaki bağı kurmaya başladığımızda, kendimize biraz daha şefkatle bakabilme ihtimalimiz de artabiliyor.

Yazınız boyunca sık sık aynı duygunun farklı şekillerde karşınıza çıktığını hissettim. "Birisi bana soğuk yaptığında hıçkıra hıçkıra ağlıyorum.", "Paragraflar yazıyorum.", "Yalvarıyorum.", "Sanki yeterince çaba göstermezsem sevilmeyeceğim gibi hissediyorum." derken aslında yalnızca bugünkü ilişkinizi anlatmıyorsunuz gibi geldi bana. Sanki bugün yaşadığınız her uzaklaşma, geçmişte defalarca yaşadığınız başka ayrılıkların ve başka yalnız kalmışlıkların da kapısını aralıyor.

Özellikle 6. sınıftan itibaren yaşadığınız arkadaşlıkları anlatmanız bu açıdan oldulça ilgili. Bir anda engellenmek, terk edilmek, değersiz hissettirilmek, buna rağmen ilişkinin devam edebilmesi için yeniden çabalamak... Ardından evde de yeterince ilgi göremediğinizi ve kendinizi ihmal edilmiş hissettiğinizi söylemeniz... Bunları art arda okurken zihninizin zaman içinde bazı inançlar geliştirmiş olabileceğini düşündüm.

Acaba o yıllarda içinizde şöyle bir ses oluşmuş olabilir mi? "Eğer yeterince çabalarsam insanlar kalır.", "Kendi ihtiyaçlarımı geri plana atarsam sevilirim.", "Birisi giderse mutlaka benim bir eksiğim vardır." Bunlar elbette kesin doğrular değildir; ancak bazen çocuklukta ve ergenlikte yaşanan tekrar eden deneyimler, insanın kendisi ve ilişkiler hakkında böyle anlamlar oluşturmasına neden olabiliyor.

Yazınızı okurken aklıma gelen bir başka şey de sevgiyi deneyimleme biçiminiz oldu. Acaba sevgi sizin için zaman içinde biraz "koşullu" bir şeye dönüşmüş olabilir mi? Sanki sevilmek için sürekli bir şeyler yapmanız, çabalamanız, karşı tarafın ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarınızın önüne koymanız gerekiyormuş gibi... Oysa insanın değerinin ya da sevilebilir oluşunun, ne kadar fedakârlık yaptığıyla ölçülmesi gerekmez. Bunu söylemek elbette yıllardır hissedilen bir duyguyu bir anda değiştirmez; ancak belki birlikte üzerinde düşünmeye değer bir nokta olabilir.

Bu nedenle bugün sevgilinizin sessizleşmesi ya da size mesafeli davranması yalnızca bugüne ait bir sessizlik olarak yaşanmıyor gibi görünüyor. Sanki o sessizlikle birlikte geçmişte yaşadığınız tüm belirsizlikler, terk edilmeler ve yalnız bırakılmışlık duyguları da yeniden canlanıyor. Böyle olunca da bir mesajın gecikmesi ya da bir "görüldü", yalnızca bugünkü olayı değil, yıllardır taşınan bir acıyı da harekete geçiriyor olabilir. Bu yüzden verdiğiniz tepkiler bana "abartılı" değil; geçmişte çok kez incinmiş bir tarafınızın kendini yeniden korumaya çalışma çabası gibi göründü.

Yazınız boyunca karşınızdaki insanın anlaşılması, iyi hissetmesi ve yalnız kalmaması için ne kadar çabaladığınızı görmek hiç zor değil. Fakat aynı satırlarda sizin anlaşılmaya, sakinleştirilmeye ve yükünüzün biraz olsun hafifletilmesine ihtiyaç duyan tarafınızı da hissettim. Bazen en çok başkalarına vermeye çalıştığımız şey, aslında en çok bizim ihtiyaç duyduğumuz şey olabiliyor. Belki de bu nedenle, karşınızdaki insanın mutsuzluğu zamanla sizin de mutsuzluğunuz hâline geliyor. Sanki o iyi değilse sizin de iyi hissetmeye hakkınız yokmuş gibi... Böyle olunca da ilişkinin içinde yavaş yavaş kendi ihtiyaçlarınızı duymakta zorlanıyor olabilirsiniz. Bu suçluluk duyguları da aslında buradan geliyor olabilir. 

Sevgilinizle ilgili paylaştıklarınız da oldukça önemli. İki aydır süren uykusuzluk, gördüğü kabuslar, hiçbir şey hissedemediğini söylemesi gerçekten oldukça ağır yaşantılar gibi görünüyor. Onun için üzülmeniz, yanında olmak istemeniz ve onu kaybetmekten korkmanız çok anlaşılır. Fakat yazınızı okurken bir noktada sanki onun yükünü de omuzlarınıza almışsınız gibi hissettim. Acaba uzun zamandır sevdiğiniz insanların acısını da kendi sorumluluğunuz gibi taşımaya alışmış olabilir misiniz?

Birini çok sevmek ile onun iyileşmesinden kendini sorumlu hissetmek birbirinden farklı şeylerdir. Bir partner olarak yanında olabilir, onu anlayabilir ve destekleyebilirsiniz; ancak onun yaşadığı ruhsal sıkıntıyı tek başınıza çözmeniz mümkün değildir. Aynı şekilde ilişkinizde yaşanan tartışmaların da tek sorumlusu siz değilsiniz. İlişkiler iki kişinin kurduğu bir bağdır ve yaşananlar da çoğu zaman iki kişinin katkısıyla şekillenir.

Yazınız boyunca dikkatimi çeken bir başka nokta ise yaşanan olumsuzluklarda zihninizin çok hızlı bir şekilde kendinize dönmesi oldu. Sanki dışarıda kötü giden bir şey olduğunda ilk sorduğunuz soru "Ben neyi yanlış yaptım?" oluyor. Bu bana, uzun zamandır taşıdığınız suçluluk duygusunun bugün de size eşlik ediyor olabileceğini düşündürdü. Bence üzerinde çalışılabilecek en önemli konulardan biri de tam olarak bunlar olabilir. "Ben kimim?", "Değerimi ne belirliyor?", "Birisi benden uzaklaştığında gerçekten değersiz biri mi oluyorum, yoksa eski yaralarım mı yeniden canlanıyor?" gibi soruların cevaplarını aramak, bugün yaşadığınız yoğun kaygıyı ve terk edilme korkusunu anlamlandırmanıza yardımcı olabilir.

Yazınızın sonunda bende en çok kalan duygu korkunuz oldu. Ama bu korkunun yalnızca sevgilinizi kaybetme korkusu olmadığını düşündüm. Sanki yeniden terk edilmekten, yeniden değersiz hissetmekten ve yeniden yalnız kalmaktan korkan bir yanınız da var. Bu kadar ağır deneyimlerden geçmiş biri için bu korkuların anlaşılır olduğunu düşünüyorum.

Eğer imkanınız varsa, bir psikologtan destek almayı da değerlendirmenizi isterim. Çünkü yazdıklarınız yalnızca bugün yaşadığınız ilişkiyi değil; çocukluktan bugüne uzanan, tekrar eden ilişki örüntülerini ve bunların benlik algınız üzerindeki etkilerini de düşündürüyor. Güvenli bir terapi ilişkisinde, terk edilme korkunuzun, suçluluk duygularınızın, özdeğerinizi neden başkalarının davranışları üzerinden değerlendirdiğinizin ve sınır koymakta neden bu kadar zorlandığınızın kökenlerini bir terapist eşliğinde keşfetmek, bu yükleri tek başınıza taşımak zorunda olmadığınızı deneyimlemenize yardımcı olabilir.

Son olarak şunu söylemek isterim; dün geçmişinizle ilgili kurduğunuz bağlantılar umut veren ayrıntılardır. Çünkü fark etmek her zaman acıyı hemen ortadan kaldırmasa da, iyileşmenin başlayabileceği yerlerden biridir. Bu örüntüler yıllar içinde oluştu; bu nedenle değişmeleri de zaman alacaktır. Fakat güvenli bir terapi ilişkisinde, bu yükleri tek başınıza taşımak zorunda kalmadan, yavaş yavaş anlamlandırmanız ve kendinize karşı daha şefkatli bir ilişki kurmanız mümkün olabilir.

Çünkü şunu görmek hiç zor değil: Yazdıklarınızı okurken değersiz birini değil; uzun zamandır değerini başkalarının davranışları üzerinden anlamaya çalışan ve bu yüzden çok yorulmuş birini gördüm. Umarım zamanla, birinin size nasıl davrandığı o gün kendiniz hakkında ne hissedeceğinizi belirlemek zorunda kalmaz. Çünkü insanın değeri, bir mesajın gelip gelmemesiyle, birinin kalıp kalmamasıyla ya da ne kadar fedakârlık yaptığıyla ölçülmez.

Tekrardan danışmak istediğiniz bir konu olursa sizin için her zaman burada olacağım.

Sevgiyle Kalın

Psikolog Ecem Bakıner