Kimsesizlik hissi nasıl geçer?

Merhabalar,

Paylaştığınız deneyim, uzun süre başkalarının ihtiyaçlarını önceleyerek yaşamış bireylerde sıklıkla gördüğümüz bir farkındalık ve yeniden yapılanma sürecine oldukça benziyor. Yıllarca “uyum sağlayan, fedakâr ve sınır koymayan” bir rol üstlendikten sonra, bu rolü değiştirmek ve kendi ihtiyaçlarınıza yönelmek önemli bir psikolojik eşiktir. Ancak bu değişim çoğu zaman ilişkilerde de bir yeniden düzenlenmeyi beraberinde getirir.

Sınır koymaya başlamanız, “hayır” diyebilmeniz ve kendi alanınızı korumaya yönelmeniz psikolojik açıdan sağlıklı ve gerekli bir adımdır. Ancak çevrenizdeki bazı kişilerin bu yeni tutumunuza uyum sağlayamaması, hatta ilişkiden geri çekilmesi, sizin değersiz olduğunuz anlamına gelmez. Bu durum daha çok, o kişilerin sizinle kurdukları ilişkinin doğasıyla ve sizin önceki rolünüze ne ölçüde ihtiyaç duyduklarıyla ilgilidir.

“İnsanlar benden kolayca vazgeçti” düşüncesi, şu an yaşadığınız duygusal sürecin anlaşılır bir sonucu. Ancak burada bir yanlış değerlendirme ihtimali de bulunmaktadır: Yaşanan bazı kopuşları genelleyerek tüm ilişkilerinize ve kendi değerinize atfetme eğilimi. Bu noktada şunu hatırlamak önemli olabilir, bir ilişkide kalıcılığı belirleyen tek şey sizin verdiğiniz emek değildir; karşı tarafın duygusal kapasitesi ve ilişki kurma biçimi de belirleyicidir. Değersizlik hissi, özellikle bu tür geçiş dönemlerinde oldukça yoğun hissedilebilir. Ancak değer, yalnızca dışarıdan alınan geri bildirimlerle şekillenmek zorunda değildir. Aksine, psikolojik sağlamlık açısından en koruyucu faktörlerden biri, bireyin kendi değerini içsel olarak inşa edebilmesidir. Yani “değerli hissetmek” kadar, “kendine değer vermek” de öğrenilebilir bir süreçtir.

Bu noktada size birkaç öneri sunabilirim:

1. İlişkisel değerlendirme yapın: Hayatınızdaki insanları, size nasıl hissettirdikleri üzerinden yeniden gözden geçirin. Sizi yalnızca işlevsel olduğunuzda kabul eden ilişkiler ile duygusal olarak karşılıklı olan ilişkileri ayırt etmeye çalışın.
2. Yeni ilişki alanları oluşturun: Şu an yaşadığınız değişim, eski ilişkilerde kayıplar yaratmış olabilir; ancak bu durum aynı zamanda yeni ve daha sağlıklı ilişkiler kurabilmeniz için bir fırsat da sunar. Yeni sosyal ortamlar, ilgi alanları veya akademik çevreler bu açıdan destekleyici olabilir.
3. Davranışsal aktivasyonu artırın: Özellikle sınav döneminde yaşadığınız odaklanma güçlüğü, zihinsel yükünüzle ilişkili görünüyor. Günlük rutininize küçük ama yapılandırılmış çalışma blokları eklemek (örneğin 25-30 dakikalık odaklanma süreleri) ve ardından kısa molalar vermek, dikkatinizi yeniden toparlamanıza yardımcı olabilir.
4. Duygularınızı düzenlemeye alan açın: Gün içinde kısa sürelerle duygularınızı fark etmeye ve adlandırmaya çalışın. “Şu an kırgınım”, “yalnız hissediyorum” gibi etiketlemeler, duygunun yoğunluğunu azaltabilir.
5. Kendinize yatırım yapın: Sadece ilişkiler üzerinden değil, bireysel olarak sizi besleyen aktiviteler (spor, yazı yazma, yürüyüş, yeni bir beceri öğrenme gibi) üzerinden de kendilik değerinizi destekleyebilirsiniz.

Şunu da özellikle vurgulamak isterim: Şu an içinde bulunduğunuz süreç, çoğu zaman “kayıp” gibi hissedilse de aslında bir yeniden yapılanma sürecidir. Eski ilişki dinamikleri çözülürken geçici bir yalnızlık hissi ortaya çıkabilir. Bu his kalıcı olmak zorunda değildir. Zamanla, sizin yeni sınırlarınızı kabul eden ve sizi bu halinizle tanıyan insanlarla daha dengeli ilişkiler kurmanız mümkündür.

Son olarak, sınav döneminde olmanız nedeniyle bu duygusal yükün daha zorlayıcı hissedilmesi oldukça anlaşılır. Kısa süreli de olsa bir psikolojik destek almak, hem bu geçiş sürecini anlamlandırmanız hem de akademik odağınızı korumanız açısından faydalı olacaktır. Bu noktada sizlerin yanında olduğumuzu hatırlatmak isterim.

Son olarak, bu süreçte kaybettiğiniz şeyler kadar kazandığınız şeyler de var: Kendinize yönelme ve kendi ihtiyaçlarınızı fark etme becerisi. Bu beceri uzun vadede daha sağlıklı bir yaşamın temelini oluşturacaktır.

Sevgilerle,

Kl. Psk. Esra Nur Erbir