Küçümsenmekten nasıl kurtulurum?

Merhaba,

Yaşadıkların insanın kendilik değerini derinden sarsabilen, özgüveni ve umut duygusunu zorlayan deneyimler. Uzun süre ilişki yaşamamış olmak, utangaçlık ya da dış görünüşe dair olumsuz düşünceler zamanla kişinin kendisini tek bir pencereden görmesine neden olabilir. Sen de şu anda kendini daha çok “eksik” ve “yetersiz” hissettiğin alanlar üzerinden tanımlamaya başlamış görünüyorsun. Ancak bu, gerçeğin tamamı değil; kendin hakkında uzun süredir tekrar edilen ve artık çok tanıdık gelen bir iç anlatı.

Birinin seni küçümseyen bir bakışı ya da verdiği bir tepki, senin değerinin nesnel bir ölçüsü değildir. Bu, o anın, karşılaşmanın ve karşı tarafın dünyasının bir yansımasıdır. Fakat sen bu deneyimi kendi varlığına dair bir kanıt gibi içselleştirmişsin. Zor olan tam da burasıdır. İnsan, kendini değersiz hissetmeye başladığında; duruşu, ses tonu ve ilişkilerdeki varlığı da bu inancı taşır. Bu durum karşılaşmaları daha da zorlaştırabilir ve bir kısır döngü yaratır.

Şu anda zihninde “dezavantajlıyım” düşüncesi çok güçlü olduğu için güçlü yanlarını görmekte zorlanman çok anlaşılır. Oysa üniversite okumuş olman, kendini sorguluyor olman, yardım arayışına girebilmen; bunların her biri gelişme kapasitesinin ve içsel gücünün göstergesidir. İnsan ilişkileri yalnızca görünümle değil; güven hissi, temas edebilme ve karşısındakine kendin olarak var olabilme hâliyle kurulur. Kendinle ilişkin çok sert olduğunda, başkalarının sana yaklaşması da zorlaşır.

Bu noktada küçük ama dönüştürücü bir egzersiz önermek isterim. Bir defter al ve üç başlık aç. İlk başlık: Bugüne kadar başa çıktığım zor durumlar. İkinci başlık: İnsanlara iyi gelen, küçük de olsa özelliklerim. Üçüncü başlık: Hayatta benim için anlamlı olan şeyler. Her başlığın altına en az üç madde yaz. Başta zorlanman çok normal; zihnin uzun süredir eksikleri görmeye alışmış olabilir. Bu çalışma, kendini tek bir özellik üzerinden değil, bir bütün olarak yeniden görmene yardımcı olur.

Günlük hayatta ise aynaya baktığında kendine şu cümleyi söylemeni öneririm: “Değerim bir gün kanıtlanacak bir şey değil; ben var olduğum için değerliyim.” Bu bir telkin değil, kendinle kurmaya başladığın daha adil bir ilişkinin ilk adımıdır.

Unutma, sevilmeye ve ilişki kurmaya layık olmak için kusursuz olman gerekmez. Değişim, kendini aşağılamakla değil; kendini görmeye başladığında ortaya çıkar. Şu an yaşadığın şey bir çıkmazdan çok, kendinle daha insani ve destekleyici bir bağ kurman gereken bir eşiktir.

İstediğin zaman bana ulaşabilirsin, umarım yardımcı olabilmişimdir, sevgiler...

Psikolog Lara Yelda Aktaş