Manipüle

Merhaba,

Yaşadığınız deneyim gerçekten insanı zihinsel olarak çok yoran ve güvensizlik duygusu yaratabilen bir durum gibi görünüyor. Bir ortamda sürekli ima, alay, göz kırpma gibi davranışlarla karşılaşmak kişinin kendini izleniyormuş ya da hedef alınmış gibi hissetmesine neden olabilir. Böyle durumlarda zihnimiz doğal olarak anlam aramaya çalışır; “Gerçekten bana mı yapılıyor?”, “Ben mi yanlış anlıyorum?” gibi düşünceler oluşabilir. Bu da kaygıyı ve huzursuzluğu artırabilir.

Öncelikle şunu bilmek önemli: Gaslighting dediğimiz psikolojik manipülasyon biçimi, kişinin kendi algısından şüphe etmesine yol açacak şekilde gerçekliğin çarpıtılmasıdır. Ancak bazı durumlarda yaşanan stres, önceki olumsuz deneyimler veya güvensizlik hissi de çevredeki davranışları daha tehdit edici yorumlamamıza neden olabilir. Bu nedenle burada en sağlıklı yaklaşım, hem kendi algınızı ciddiye almak hem de düşünceleri biraz daha mesafeden inceleyebilmektir.

Yaşadığınız durumdan sonra işten ayrılmış olmanız, zihninizin hâlâ o deneyimi işlemeye çalıştığını gösteriyor olabilir. Travmatik ya da yoğun stres içeren sosyal deneyimler sonrasında kişi benzer işaretleri yeni ortamlarda da fark ediyormuş gibi hissedebilir. Bu, beynin kendini korumaya çalışmasının bir yolu olabilir.

Bu noktada yardımcı olabilecek küçük bir zihinsel egzersiz önerebilirim. Gün içinde sizi rahatsız eden bir durum olduğunda üç adımda düşünmeyi deneyin:

1. O anda aklımdan geçen düşünce ne? (Örneğin: “Bana ima yapıyorlar.”)
2. Bu düşünceyi destekleyen somut kanıtlar neler?
3. Bu durumu açıklayabilecek başka olası yorumlar var mı?

Bu egzersiz, zihnin otomatik olarak en tehdit edici yoruma gitmesini biraz yavaşlatmaya yardımcı olur. Bilişsel terapi yaklaşımlarında buna düşünceyi yeniden değerlendirme denir ve kaygı hissini azaltmada oldukça etkili olabilir.

Eğer bu düşünceler sizi yoğun şekilde takip edilme ya da sürekli hedef alınma hissine götürüyorsa, bir psikologla birebir görüşmek de çok faydalı olabilir. Çünkü böyle deneyimlerde yalnız kalmamak ve zihinsel yükü paylaşmak iyileşme sürecini kolaylaştırır.

Unutmayın:

“Zihin bazen bizi korumaya çalışırken dünyayı olduğundan daha tehditkâr gösterebilir; iyileşme ise düşüncelerimize mesafeden bakabildiğimiz yerde başlar.”

Şu anda yaşadığınız huzursuzluk anlaşılır bir tepki. Ancak doğru destek ve sağlıklı düşünce çerçevesiyle bu hissin sizi yönetmesi yerine sizin onu yönetmeniz mümkün. 

Umarım yardımcı olabilmişimdir, ihtiyaç halinde benimle iletişime geçebilirsiniz🤍

Psikolog Lara Yelda Aktaş