Merhaba sağlıkla ilgili anksiyetemizi nasıl bastırabiliriz?

Merhabalar,

İçinde bulunduğunuz durumu anlamlandırıp dürüstlükle ifade etme cesareti gösterdiğiniz için sizi tebrik ediyorum. Paylaştıklarınızdan gözünüzle ilgili yaşadığınız sıkıntı sonrası gelişen sağlığınızla ilgili kaygılarınız olduğunu anlıyorum. Aslında bedenimizle ilgili tehdit algısı yaşadığımızda beynimizin bunu sürekli denetlemeye alması çok insani bir tepki. Burada sorun her şeyde olduğu gibi aşırıya kaçtığında kendini gösteriyor. Şimdi yaşadığınız duruma daha yakından bakalım ve neler yapabilirsiniz üzerine konuşalım isterim.

Öncelikle belirtmek isterim ki sorun ne olursa olsun bastırmak bir çözüm değildir ve sonrasında yine gün yüzüne çıkarak bize zarar vermeye devam eder. Bu noktada kaygınızı tamamen yok etmekten çok, kaygıyı yönetmeyi öğrenmek ve ardındaki sebepleri sorgulamak çok daha işlevsel olacaktır. Sevgili danışan, sağlık anksiyetesi olan kişiler genellikle bedensel duyumlarını çok dikkatle dinler. En ufak bir belirtiyi ciddi bir hastalığın işareti olarak yorumlayabilirler. Sürekli kontrol etme, araştırma, test yaptırma gibi davranışlar kısa süreli rahatlama sağlasa da uzun vadede kaygıyı besler.

Peki ne yapabilirsiniz?

İlk olarak kaygılı anlarınıza yönelik farkındalığınızın artması için bazı soruları cevaplamanızı isteyeceğim. Yaşadığınız sağlık kaygısı günlük yaşamınızda hangi alanlarda sizi kısıtlıyor? Peki araştırma yaptığınızda kaygınız tamamen geçiyor mu, yoksa kısa süre sonra tekrar mı başlıyor? Sağlıkla ilgili olası kötü senaryolar aklınıza geldiğinde kaygınızı azaltmak için neler yapıyorsunuz? Bu davranışların işe yaradığını düşünüyor musunuz?

Yukarıdaki sorulara verdiğiniz cevaplar sizin şimdiye kadar uyguladığınız yöntemlerdi ve bu yöntemler sanıyorum ki kaygınızın artmasına sebep oluyordu. Gelelim işlevsel olarak hangi adımları atabileceğinize. Burada öncelikle dikkatinizi bedeninizdeki hisleri kontrol etmek yerine, hobi, yürüyüş, sosyal aktiviteler gibi dış dünyaya yöneltmenizi isteyeceğim. Böylece düşüncelerle aranıza mesafe koyabilirsiniz. Bu düşünceleri bastırmaya çalışmak genellikle ters teper; onlar daha baskıcı hale gelebilir. Bu düşünceleri fark ettiğinizde “Şu anda yine sağlığımla ilgili düşünceler geldi; evet, zihnim huzursuz”, “Bu gerçekten şu an elimde kanıt olan bir şey mi, yoksa beynimin kaygı senaryosu mu?” diye içsel bir gözlem yapıp bunu bir günlüğe yazmanız düşüncelerinizin gerçekliğini sorgulamanız, düşüncelerinize daha gerçekçi bakmanız adına yardımcı olacaktır.

İkinci olarak sağlık anksiyetesinin bilgisel boyutunu ele alalım istiyorum. Sevgili danışan sizde biliyorsunuz ki internette bilgi kirliliği mevcuttur ve tıbbi hastalıklarla ilgili yazan her bilgi herkese uygun değildir. Bu sebeple doktorlar vardır çünkü doktorlar kişiyi muayene edip kişiye özel tedavi planı uygular. Bu sebeple internet araştırmalarınıza “günde 10 dakikadan fazla araştırma yapmayacağım” gibi yöntemler ile sınır koymayı denemeniz bu davranışı azaltmak adına etkili bir adım olacaktır.

Diğer yandan panik anlarında sakinleşmek ve rahatlamak için nefes ve gevşeme egzersizlerinden faydalanabilirsiniz. Bu süreç zaman ister, değişim adım adım gerçekleşir. Süreç boyunca kendinize nazik davranmanızı rica edeceğim.

Bizlere her zaman yazabilirsiniz. Cevabımın faydalı olmasını umuyor, sağlıklı günler diliyorum.

Psikolog Fatma Gizem Bitgen