''Mükemmel ol'' baskısı

Merhaba sevgili danışan,  

Çocuklukta mükemmel olmalısın gibi beklentilerle büyümek, zamanla kişinin kendi içinde de çok güçlü bir eleştirmen geliştirmesine neden olabiliyor. Bu durumda insan bazen hata yapmaktan, yargılanmaktan ya da reddedilmekten kaçınmak için çevresine daha kontrollü daha kusursuz bir yüz göstermeye çalışabiliyor. Dışarıdan bakıldığında sakin ve güçlü görünseniz de iç dünyanızda bunun oldukça yorucu bir deneyim olur çünkü iç sesimiz kusursuzluk şemasında çok acımasız olabiliyor.

Mükemmeliyetçilik kişinin kendini koruma biçimlerinden biri olabilir. Çünkü kişi kusursuz olursam eleştirilmem, reddedilmem diye düşünebilir. Ancak bu durum kişinin gerçek duygularını ve doğal halini saklamasına yol açabilir. Böyle olduğunda da ilişkiler daha yüzeysel kalır ve kişi kimse beni gerçekten tanımıyor duygusunu yaşayabilir. Çünkü kendinizi bir koruma kalkanı içine almışsınızdır ve kimseyi oraya almazsınız. Bu hissi de zamanla ağırlaşabilir.

Burada önemli bir farkındalık noktasına zaten değinmişsiniz “sadece yalnızken kendim olabiliyorum”. Bu süreçte bazı küçük adımlar yardımcı olabilir. Örneğin herkesin yanında tamamen açık olmak yerine, kendinizi daha güvende hissettiğiniz bir kişiyle küçük şeyleri paylaşmayı deneyebilirsiniz. Gerçek duygularınızı ve düşüncelerinizi biraz daha görünür kılmak, zamanla ilişkilerde daha samimi bir alan oluşturabilir. Kendinize şu soruları sormak da bazen içgörü sağlayabilir:

1. Hata yaparsam gerçekten ne olur?
2. İnsanların beni kusurlarımla görmesi ne kadar tehlikeli?
3. Kendime gösterdiğim sertliği bir arkadaşım yaşasa ona nasıl yaklaşırdım?

Zamanla kişi içindeki mükemmel olmalısın sesini fark etmeye ve onunla biraz daha esnek bir ilişki kurmaya başlayabilir. Bu da hem kendinizle hem de başkalarıyla kurduğunuz ilişkileri daha rahat hale getirebilir.

Eğer bu yalnızlık ve baskı hissi hayatınızı çok etkiliyorsa psikoterapi ile bu konuları konuşmak oldukça destekleyici olabilir. Böyle bir süreçte kişi hem çocuklukta gelişen beklentileri hem de kendine karşı geliştirdiği sert tutumu daha iyi anlayabilir. İçinizde gerçek olmak isteyen bir taraf var ve bu tarafın görülmeye ihtiyacı var. 

Cevabımın faydalı olmasını umuyor, sağlıklı günler diliyorum.

Sevgilerimle, Psikolog Büşra Arslan