Mutlu olmak hayatımın hersey yoluna gitmek için ne yapmalıyım

Merhaba,

Yazdıklarını okurken hissettirdiği şey şu: Sen aslında “mutlu olmak”tan çok, evin içinde kendin olarak kalabilmek istiyorsun. Sürekli eleştiri, geçmiş hataların tekrar tekrar gündeme gelmesi ve küçük şeylere karşı tahammülsüzlük; zamanla insanın özsaygısını aşındırır. Yetişkin bir birey olsan da annenle iletişimde hâlâ eski rollerin içine çekiliyorsan bu çok yorucu ve sıkışmış hissettirebilir. Bu durum senin zayıf ya da yetersiz olduğun anlamına gelmez; uzun süredir devam eden bir etkileşim döngüsünün içinde olduğun anlamına gelir.

Döngü genelde şöyle işler: Eleştiri gelir, sende “Yine yetmeyeceğim” ya da “Beni küçümsüyor” düşüncesi belirir, bu düşünce yoğun öfke ve gerginlik yaratır, tepki verirsin, iletişim daha da sertleşir ve sonrasında ya suçluluk ya da daha derin bir yetersizlik hissi oluşur. Burada kritik nokta şu: Tepkin çoğu zaman sadece o ana değil, geçmişten biriken duygulara verilir. Bu yüzden yoğun olur. Bu çok insani.

Bu süreci daha sağlıklı yönetebilmek için önce farkındalık gerekiyor. Bir süre annenle yaşadığın her gerilimden sonra şunu yazmanı öneririm: O an tam olarak ne söyledi? Aklımdan geçen ilk düşünce neydi? Bu düşünce bende hangi duyguyu yarattı? Bu duyguya göre nasıl tepki verdim? Sonra kendine şu soruyu sor: Bu düşünce yüzde yüz gerçek mi, yoksa geçmiş deneyimlerimin filtresinden mi geçiyor? Çoğu zaman bugünkü eleştiri, geçmişte oluşmuş “yetersizlik” inancını tetikler. Bunu fark etmek, öfkenin yoğunluğunu azaltır ve tepkiyle yanıt arasında küçük bir boşluk yaratır. O boşluk değişimin başladığı yerdir.

Annenle iletişim konusunda ise en etkili adım bağırmak ya da kendini savunmak değil, net ve sakin sınır cümleleri kurmaktır. Örneğin: “Geçmiş hatalarım sık sık gündeme geldiğinde kendimi yetersiz hissediyorum. Şu an bunu tekrar konuşmak istemiyorum.” Bu cümleyi tartışmanın ortasında değil, nispeten sakin bir anda kurmak önemlidir. Eğer konuşma yükselirse, “Şu an ikimiz de gerildik, biraz sakinleşip sonra devam edelim” demek kaçmak değil, duygusal regülasyon sağlamaktır. Sınır koymak ilişkiyi koparmak değildir; ilişki içinde kendini korumaktır.

Aynı zamanda içsel eleştirmeni dengelemen gerekiyor. Çünkü dışarıdaki eleştiri içeride yankı buluyorsa daha çok yaralar.

Her akşam üç cümle yazmanı öneririm: Bugün doğru yaptığım bir şey… Kendimle gurur duyduğum küçük bir özellik… Hata yapsam da değerim değişmez çünkü…

Bu basit egzersiz özdeğerini dış onaydan bağımsızlaştırmaya yardımcı olur.

Şunu bilmeni isterim: Annenin seni nasıl gördüğü ile senin kim olduğun aynı şey değildir. Aile dinamikleri bazen bizi eski versiyonumuzda tutmak ister çünkü o versiyona alışılmıştır. Ama yetişkinlik, kendini yeniden tanımlayabilme cesaretidir. Mutluluk her şeyin yoluna girmesi değildir; karmaşanın içinde kendi sınırını koruyabilmektir. Sen şu an tam da bunu öğrenme sürecindesin.

Ve şunu bırakmak isterim: “İnsan en çok kendi sesini duyabildiği yerde güçlenir.”

Umarım yardımcı olabilmişimdir, ihtiyaç halinde istediğinde benimle iletişime geçebilirsin

Psikolog Lara Yelda Aktaş