Nasıl plan yapmayı öğrenebilir ve uygulayabilirim?

Sevgili danışan, yaşadığın durum basitçe “düzensiz bir insanım” diye adlandırılamayabilir. Sebepleri arasında da daha çok öz düzenleme, zamanla ilişki ve sorumluluk alma biçimiyle ilgili bir zorlanma olabiliyor. Çantan, odan, telefonun ve hayatının dağınık olması aslında zihnin karmaşıklığına işaret edebilir. Plan yapmak aslında aklımızda yer edinen görevleri kronolojik ve önem sırasına göre düzenleyip zihnin yükünü hafifletmek içindir. Çünkü zihnimiz bu karmaşıklığın ve sorumluluk ağının içinde sıkışıp kalabilir. Beynimiz neyi, ne zaman, nasıl ve neden yapacağını bilmek ister.

Plan yapıp uygulayamamak ise irade eksikliğinden değil, ertelemenin sağladığı kısa süreli rahatlamaya bağımlı olmaktan kaynaklanır. Günümüz dünyasının dikkat dağıtıcı etmenleri tüm hayatımızı ele almışken bu noktada yalnız olmadığınızı hatırlatmak isterim. Beyin “şu an yapma, sonra yaparsın” dediğinde geçici bir konfor sunar. Siz de bu konforu mantıklı gerekçelerle desteklersiniz “Bugün yapamadın ama haklısın.” Bu bahaneler kötü değildir; suçluluk duygusunu bastırmak için gelişmiş otomatik savunmalardır. Ancak her seferinde bu savunmaya teslim olmak, uzun vadede sizi daha düzensiz, daha yorgun ve kendine olan güveni daha düşük biri hâline getirir.

Dakik ve düzenli olmaksa katı bir program insanı olmak demek değildir. Ki bu insanın doğasında çok mümkün değildir. Gün içerisinde duygu düşünce ve davranışlarımız sürekli dalgalanma içerisindeyken saati saatine bir program gerçekçi olmayacaktır. Bu yüzden zihin ilk fırsatta kaçar ve “kafama göre yaşarım” devreye girer. Bunun yerine çok daha uygulanabilir küçük hedeflerle başlamak yerinde olacaktır. Kendiniz için oluşturduğunuz o küçük çerçeve zamanla adım adım büyüyüp sizi istediğiniz hayat düzenine yaklaştıracaktır. Asıl mesele, canın istediğinde bile bu küçük çerçeveyi koruyabilmektir.  

Buradan çıkış, hayatı baştan düzene sokmaya çalışmak değil kontrol edilebilir küçük alanlar yaratmaktır. Yarın tüm gününü planlamak yerine sadece ilk yarım saatini belirlemek gibi. Genellikle yanlış bilinen durumlardan biri de düzen, motivasyon geldikten sonra oluşmaz. Tam tersi düzenli davranış tekrarlandıkça ortaya çıkar. Bunu da bahsettiğimiz küçük görevlendirmelerle kendinize olan güveniniz arttıkça kazanabilirsiniz. Hatırlatmak isterim ki bu bir karakter meselesi değil, öğrenilebilir bir beceridir. Ve evet, şu an zorlanmanız çok anlaşılır. Ama bu noktada kalmak zorunda değilsiniz. Size bu yolda başarılar diliyorum. Herhangi bir durumda bana sorularınızı iletebilirsiniz.

Cevabımın faydalı olmasını umuyor, sağlıklı günler diliyorum.

Sevgilerimle, Psikolog Büşra Arslan