Odaklanma sorunu ve çok çabuk sıkılmak

Merhaba sevgili danışan,  

Özellikle YKS gibi önemli bir sınava hazırlanırken odaklanamamak insanı hem endişelendirebilir hem de kendine karşı hayal kırıklığı yaşamasına neden olabilir. Üstelik sadece derslerde değil, eskiden keyif aldığınız aktivitelerde bile çabuk sıkıldığınızı söylemeniz bu durumun sizin için daha da yorucu hale geldiğini gösteriyor.

Son yıllarda ne yazık ki birçok genç benzer zorluklar yaşıyor. Özellikle TikTok, Instagram veya YouTube gibi uygulamalar kısa süreli ve hızlı içerikler sunduğu için beyin sürekli yeni uyaranlara alışabiliyor. Bu da uzun süre dikkat gerektiren aktivitelerde zihnin çabuk sıkılmasına neden olabiliyor. Buradaki önemli nokta şu ki bu durum kişinin iradesinin zayıf olmasından değil, beynin hızlı uyarana alışmasından kaynaklanıyor. 

Size önerebileceğim birkaç nokta var. Örneğin ders çalışırken telefonu görüş alanından uzaklaştırmak ulaşamayacağınız bir yerde bulunması veya yakınınızdaki birinden rica ederek sizden uzaklaştırmasını isteyebilirsiniz. Bazı öğrenciler için “kısa çalışma – kısa mola” yöntemi de faydalı olabiliyor. Örneğin 20–25 dakika sadece dersle ilgilenip ardından 5 dakikalık bir mola vermek, zihnin daha sürdürülebilir bir şekilde odaklanmasına yardımcı oluyor.

Bir diğer önemli nokta da ders çalışmayı çok büyük bloklar halinde düşünmemek olabilir. “Saatlerce çalışmalıyım” düşüncesi bazen zihni daha başlamadan korkutur, yorar.. Bunun yerine sadece bir video izlemek ya da birkaç soru çözmek gibi adımlar atmak başlangıcı kolaylaştırabilir. Bu şekilde hedef koydum ve yaptım düşüncesi motivasyonunuzu arttırır. Çoğu zaman odaklanma, çalışmaya başladıktan sonra yavaş yavaş artar.

Şunu da kendinize sormak faydalı olabilir: Ders çalışırken sizi en çok zorlayan şey sıkılmak mı, yoksa aklınıza gelen başka düşünceler mi? Bazen sınav kaygısı, beklenti baskısı ya da yetiştiremeyeceğim düşüncesi de zihnin kaçınmasına neden olabilir.

Eğer bu durum uzun süredir devam ediyor, günlük hayatınızın pek çok alanında yoğun şekilde kendini gösteriyor ve sizi oldukça zorluyorsa bir psikolog ya da ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak da faydalı olabilir. Böylece odaklanma güçlüğünün arkasındaki nedenler daha ayrıntılı şekilde ele alınabilir.

Şunu fark etmeniz de önemli bu durumun sizi zorladığını görmüş ve çözüm aramaya başlamışsınız. Bu bile aslında değişim için atılmış önemli bir adım. Küçük ama düzenli adımların zamanla odaklanma becerisini arttıracaktır. Belki de ilk adım olarak kendinize şu soruyu sorabilirsiniz bugün sadece 20 dakika boyunca tek bir derse odaklanmayı deneyebilir miyim? 

Cevabımın faydalı olmasını umuyor, sağlıklı günler diliyorum.

Sevgilerimle, Psikolog Büşra Arslan