Oğlumun kötü düşünceleri var engel olamıyorum ne yapmalıyım?

Merhaba sevgili ebeveyn,

Oğlunuzun 6,5 yaşında olması ve 1. sınıfa yeni başlaması, zihinsel ve duygusal gelişiminde çok önemli bir döneme denk geliyor. Bu yaşlarda çocuklar düşüncelerini daha açık ifade etmeye başlarlar ve bazen kendilerini korkutan ya da rahatsız eden düşünceleri de dile getirirler. ‘Annemi sevmiyorum’, ‘Ablamdan, abimden tiksiniyorum’ gibi sözler çoğu zaman çocuğun gerçekten böyle hissettiğini değil, zihninden geçen olumsuz düşünceleri fark ettiğini ve bunu sizinle paylaşmak istediğini gösterir. Çocuğunuzun ‘kötü düşünceler geliyor, engel olamıyorum’ demesi aslında çok kıymetli bir farkındalık; bu, onun zihninde düşünce ile duygu arasındaki farkı yeni yeni ayırt etmeye başladığını gösteriyor. Çocuklar bu dönemde düşünceyi gerçek gibi algılayabilirler. Yani aklına gelen bir düşünceyi, sanki kesinlikle doğruymuş gibi hissedebilir. Bu da onları korkutabilir.

Burada sizin yapabileceğiniz en önemli şey, bu düşünceleri yargılamadan dinlemek ve ona ‘Düşünceler bazen gelir, bazen gider. Hepimizin aklına bazen istemediğimiz şeyler gelir’ diyerek onu sakinleştirmektir. Böylece çocuğunuz düşüncelerini saklamaz, sizinle paylaşmaya devam eder. Ayrıca bu tür düşüncelerle başa çıkmayı öğrenmesi için küçük yollar gösterebilirsiniz. Örneğin, ‘Aklına kötü bir düşünce geldiğinde, onu bir bulut gibi hayal et. Geldi, geçti, gitti’ gibi metaforlar çocukların zihninde düşünceyi somutlaştırır ve kontrol edilemez bir şey gibi değil, gelip geçen bir şey gibi görmelerine yardımcı olur.

Bunun yanında günlük yaşamda bazı destekleyici adımlar da faydalı olur. Çocuğunuzla güvenli bir ortamda oyun oynamak, resim çizmek veya hikâye anlatmak gibi etkinlikler, duygularını ifade etmesine yardımcı olur. Ona ‘Bu düşünceyi bir resimle anlatabilir misin?’ gibi sorular yöneltmek, düşüncelerini dışsallaştırmasına ve daha rahat kontrol etmesine katkı sağlar. Günlük rutinlerini düzenli tutmak, uyku ve beslenme alışkanlıklarını korumak da zihinsel yükünü azaltır. Siz ebeveyn olarak sakin ve güven verici bir tutum sergilediğinizde, çocuğunuz bu düşünceleri daha kolay yönetmeyi öğrenir.

Eğer bu düşünceler yoğun şekilde devam eder ve çocuğunuzun okul, oyun veya uyku düzenini etkilemeye başlarsa, bir çocuk psikoloğu veya çocuk psikiyatristi ile görüşmek faydalı olur. Profesyonel destek, hem çocuğun bu düşünceleri daha sağlıklı anlamlandırmasına hem de sizin ebeveyn olarak nasıl yaklaşmanız gerektiğini öğrenmenize yardımcı olur. Çocuğunuzun bu düşünceleri dile getirmesi onun dürüstlüğünü ve size güvenini gösteriyor. Siz sakin ve destekleyici oldukça, o da bu düşünceleri gelip geçen şeyler olarak görmeyi öğrenecektir.