Özgüvensizlik nasıl yenilir
Küçük olayları bile büyütüp kendimi üzüyorum kafaya çok takıyorum mutlu olamıyorum hata yapmaktan korkuyorum başarısız olmaktan korkuyorum her şey beni stres ediyor kendime engel olamıyorum en son klavye uygulama sınavım vardı yanlışlıkla ekranı kapattım hoca bana kızdı 3 kişinin sınavı silindi vicdanen kötü hissettim özür dilesem bile aklımdan çıkmadı finallerim de aynı şekilde batırmak istemiyorum yapamayacağım korkusu yaşamak istemiyorum yardımcı olursanız sevinirim
Bu soru 27 Kasım 2025 12:03 tarihinde Psikolog Betül Canbel tarafından cevaplandı.
- Paylaş:
Psikoloğun Videolu Cevabı
Video Transkripti
Merhaba sevgili danışan. **Özgüvensizlik** yaşadığında aslında zihni seni korumaya çalışıyor. Hata yaparsan dışlanırsın, eleştirilirsin, başarısız görünürsün gibi öğrenilmiş korkuların olabilir. Sen de bu korkuları gerçeklik gibi algıladığın için küçük olayda bile zihninde büyüyor. Bu da kaygını artırıyor. O anda bedenine de yoğun bir şekilde yansıyor.
Klavye sınavında da durum bu. Yanlışlıkla ekranı kapatmış olman **bir insanlık hali**. Telafi ettin, özür dilerim. Fakat zihnin "yetersizim, hata yaptım. Sorumluluk bende" düşüncesine çok fazla gidiyor. Bu düşünce de seni bu kadar zorluyor. Çünkü kötü biri olduğunu düşünüyor. Zihnin tehdit algısını aşırı algıladığı için "sorun bende, yapamıyorum" diye gereğinden fazla seni uyarıyor. Bu da yaşadığın **kendine güvensizlik**, gerçek kapistenle ilgili olmayan bir şekilde zihninde tekrar tekrar dönüyor.
Başarı korkusunu yenmeye çalışırken atladığın önemli bir şey var. **Özgüvenli olmak** bir duygu değil. Düzenli olarak deneyimle kazanılan bir beceri. Sınavlarda yeni hoca geldiğinde sana kızdığında o kontrol kaybı korkusunu tetiklemiş ve özgüvensizliğin düşüncesine daha çok götürmüş gibi. Bu yaraları da gerçek tehlikeymiş gibi yorumladığında kaygın büyüyor.
Özgüvenini artırmanın ilk adımı da otomatik düşünceleri sorgulamak. Gerçekten şu an tehlikede miyim diye düşünmek. "Yaşadığım şeyi herkes yapabilir mi? Yaşayabilir mi?" Bu gibi sorunlarla zihninde geçen düşünceleri gerçekliğini sorgulamak aslında özgüveni kazanmanın **ilk temel adımlarından birisi**. Çünkü o kadar özgüvensiz hissediyorsun ki artık düşüncelerinin hepsini de gerçekmiş gibi algılıyorsun.
Finaller yaklaşırken batırırım korkusunun yoğun olması da aslında **performans kaygısının** doğal bir sonucu. Sen sınav yaklaştıkça kaygılanmamalıyım baskısı altında kendini tehdit altında hissediyorsun aslında. Bu da kaygının yükseldiği anlarda nefes egzersizi yapman gerektiğini götürebilir bizim. Çünkü kaygıdan kaçmak kaygıyı daha çok arttırıyor.
Sana aşağıda çalışma olarak bu nefes egzersizini ve beş duyu organını kullanabileceğim bir egzersiz daha vereceğim. Bunu kaygılı olduğun anlarda yapabilirsin. Yaptıkça kaygının azaldığını göreceksin. Tüm bunların yanında yaşadığın vicdan yükü, hataları kişiselleştirmek de **kusurluluk düşüncesine** daha fazla götürüyor. Bu kusurluluk düşüncesi de sorumluluk duygusu ve sosyal ortamlarda kaygıyı tetikleyebilir.
Eğer çocukluktan beri çok fazla eleştirildiysen, hata yapmaktan korkutulduysan ya da "yanlış yaparsan sorun olur" gibi düşünceler sana sık sık söylendiyse bu tehdit algısının artması da çok normal. Şimdi kendine şunu sorabilirsin. **Senin hata yapmaya hakkın var mı?** Bu sorunun cevabı, "ben de insanım, ben de hata yapabilirim" diye geri dönmesi gerekiyor. Bir süre buna inanmasan da kendine söylemende fayda var.
Çünkü kendine şefkat gösterdiğinde bu çok insanlı bir hata dediğinde zihnin güven sistemi aktive olacak ve özgüven zamanla doğal bir şekilde oluşacak. Tabii ki bunu davranışlarından pekiştirmen lazım. Şimdi uyku, iştah, sınav kaygısı, yoğun stresle kendini sürekli suçlama ve mide bulantısı gibi belirtiler varsa, hayatın olumsuz bir şekilde etkileniyorsa, bir psikiyatriyle görüşebilirsin.
Eğer özgüven konusunda bir psikologla çalışmak istersen ya da diğer belirtiler konusunda psikologla çalışmak gerekirse onlara da başvuru yapabilirsin. Umarım cevabım faydalı olmuştur. Tekrar bir soru sormak istediğinde platformdan bizlere iletebilirsin. Aklına bir şey takılırsa yorumlarda yazabilirsin. **Kendine iyi bakman dileğiyle.**
💪 Psikoloğun Önerdiği Egzersizler
4-7-8 Nefes Tekniği
5 Duyu Farkındalık Taraması
Yasal Bilgilendirme: Bu içerik tanı ve tedavi niteliği taşımayan, genel psikolojik bilgilendirme amaçlıdır.