Ruhsal yorgunluk ve bıkmışlık hissi

Merhaba sevgili danışan,

Yazdıklarınızdan ne kadar yorgun hissettiğinizi ve işin içinden çıkamamış birçok problemin altında sıkışıp kaldığınızı tahmin edebiliyorum… Sanki her şey üst üste gelmiş ve bu da sizde daha büyük bir kaygı ve stres yaratıyor gibi görünüyor. Bu oldukça zorlayıcı bir süreç.

Burada birçok konu var ve yazdıklarınızı tek tek ele almak isterim. Ancak şunu da eklemek isterim ki, anlattıklarınız sadece bir “motivasyon eksikliği” ya da “ders çalışamama” durumu değil; daha derinde bir zihinsel ve duygusal tükenmişlik haline işaret ediyor gibi görünüyor. Sanki yalnızca yorulmamışsınız… aynı zamanda sürekli düşünmekten, anlam aramaktan ve zihninizin içinde bir şeylerle mücadele etmekten de yıpranmış gibisiniz.

Öncelikle 19 yaşında bir YKS öğrencisisiniz ve psikolog olmak istiyorsunuz. Ve kendinizi iyi hissetmeniz gerektiği, zihninizi güçlü tutmanız gerektiğine dair bir inanca sahipsiniz. İlk başta söylediğiniz şu cümleyi ele almak isterim:

“Psikolog olmak istiyorum ama psikolog olabilmek için kendimi iyileştirmem, zihnimi güçlü tutmam lazım.”

Psikolog olmak istemeniz oldukça güzel bir düşünce, ancak psikolog olmak için “mükemmel, hiç sorunu olmayan” biri olmak zorunda değilsiniz. Tam tersine… kendi zorlanan yanlarını, yorgunluğunu ve kaygılarını tanıyabilen insanlar, ileride danışanlarını daha sahici bir yerden anlayabilir. Yani şu an yaşadıklarınız, “psikolog olmaya uygun değilim” işareti değil; belki de insanı anlama kapasitenizle temas ettiğiniz bir süreçtir. Ancak burada sizi zorlayan noktalardan biri, kendinize yüklediğiniz “iyi olmak zorundayım” baskısı olabilir.

Motivasyon eksikliği de yaşıyorsunuz. Eskiden zevk aldığınız şeylerden artık zevk alamadığınızı söylemişsiniz. Bu durum çoğu zaman zihinsel ve duygusal yorgunlukla birlikte görülebilir. Çünkü zihin yoruldukça yeni şeyleri almaya kendini kapatabilir. Bu noktada kendinize şu soruyu sorabilirsiniz: Bu isteksizlik sadece derslerde mi var, yoksa hayatın geneline mi yayılmış durumda?

Eksik hissettiğinizi söylemişsiniz. Burada aslında hangi konuda eksik hissettiğinizi anlamak önemli. Size sorabileceğim soru şu olurdu: “Ne/neler olursa kendinizi tamamlanmış hissederdiniz?”

Çünkü bazen kişi bir sonuçtan çok, bir duygunun eksikliğini yaşar.

Diğer bir konu ise toleransınızın azalmış olması. YKS süreci zaten yoğun emek ve zaman gerektiren bir dönem olduğu için bu oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak sizin toleransınızı daha da düşüren başka etkenler olup olmadığını anlamak da önemli olabilir.

Amaçsızlık konusunda ise hayatın tek bir anlamı olmak zorunda değildir. Bazen insanlar sevilmek için, bazen başarılı olmak için, bazen de sadece huzur bulmak için yaşar. Önemli olan, sizin kendi anlamınızı zamanla bulabilmenizdir. Belki de şu an verdiğiniz çaba, bu anlamı arama sürecinin bir parçasıdır.

Dikkat dağınıklığı konusunda ise bu durum yine zihin yorgunluğuna işaret ediyor olabilir. Özellikle 2-3 dakika bile odaklanamamak çoğu zaman bir “irade eksikliği” değil; zihnin şu an uzun süreli odaklanmaya tahammül edemediğini gösterir. Yani burada sorun “yapamamak” değil, kapasitenin şu an düşmüş olmasıdır. Bu noktada kendinizi uzun süreler çalışmaya zorlamak yerine daha küçük ve sürdürülebilir adımlarla ilerlemek faydalı olabilir. Örneğin; Sadece 5 dakikalık bir zamanlayıcı kurup “bu süre dolana kadar buradayım” demek ve ardından kısa bir ara vermek, zihninize yüklenmeden ilerlemenizi sağlar. Gün içinde küçük ama tekrar eden bu adımlar, zamanla motivasyonun yeniden oluşmasına yardımcı olabilir.

Aşırı kafaya takmak konusunda ise her an kötü bir şey olacakmış gibi hissettiğinizi söylemişsiniz. Bu noktada aklınızdan geçen düşünceleri fark etmek önemlidir. Nelerin olmasından korkuyorsunuz? Bu düşünceler ne kadar gerçek, ne kadar tahmin? Çünkü şunu unutmamak gerekir:

Düşünmek her zaman gerçeği yansıtmaz, bazen sadece zihnin ürettiği senaryolardır. Ve bu senaryolar arttıkça zihinsel yorgunluk da artar.

Bu noktada bir düşünce günlüğü tutmak faydalı olabilir. Aklınıza gelen düşünceyi yazıp yanına “Bu bir gerçek mi, yoksa bir tahmin mi?” diye sormak, kaygının şiddetini azaltabilir.

Ve en zorlayıcı konulardan biri olan uyku düzeni… Gece uykusu hem zihinsel hem bedensel toparlanma için oldukça önemlidir. Ancak sizde bu düzenin bozulmuş olması, diğer yaşadığınız zorlukları da artırıyor olabilir. Burada mükemmel bir düzen kurmak yerine küçük bir ritim oluşturmayı deneyebilirsiniz. Örneğin; her gün en geç 11:00’de uyanmak ve gece belirli bir saatte yatağa girmek gibi basit ama sürdürülebilir adımlar atabilirsiniz.

Aslında tüm yazdıklarınızı bir arada düşündüğümüzde şunu söylemek mümkün: Siz şu anda “yapamayan” biri değilsiniz. Sadece bir süredir kapasitenizi aşan bir yükün içindesiniz. Ve bu oldukça insani bir durumdur.

Son olarak, yazdıklarınız oldukça önemli ve daha derinlemesine ele alınabilecek konular içeriyor. Siz şu anda zaten kendinizi gözlemleyebilen, yardım arayan ve farkındalık geliştiren birisiniz. Bu, psikoloji alanı için çok kıymetli bir beceridir. Bu süreci tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz. İmkanınız varsa bir uzmandan destek almak ya da güvendiğiniz biriyle bu duygularınızı paylaşmak süreci hafifletebilir.

Unutmayın, bu yorgunluk hali kalıcı olmak zorunda değil. Zorlayarak değil, anlayarak ve küçük adımlarla ilerleyerek bu süreci dönüştürmek mümkün.

Tekrardan danışmak istediğiniz bir konu olursa buradan veya profilimden bana her zaman ulaşabilirsiniz.

Sevgiyle Kalın, başarılar dilerim

Psikolog Ecem Bakıner