Savunma mekanizması nasıl geçer?

Merhaba,

Ergenlik ve genç yetişkinliğe geçiş döneminde zihinsel ve duygusal dünyada ani değişimler yaşanması oldukça yaygın bir durumdur. 18 yaş civarında beyin hâlâ gelişimini sürdürür. Özellikle duyguları ve tehdit algısını yöneten sistem oldukça aktifken, bu duyguları düzenleyen beyin kısmı gelişimini biraz daha geç tamamlar. Bunların dışında insan doğası gereği savunma mekanizmalarını kullanır. Bunlar hayata karşı kişiyi koruyan mekanizmalardır. Ancak işlevsiz olduklarında ve kişinin hayatını kısıtlamaya başladığında ele alınması gerekir. Çünkü artık ona hizmet etmiyordur.

Sizin anlattığınız durumda dikkat çeken nokta, bu mekanizmanın özellikle erkeklere karşı ortaya çıkması. Tanımadığınız erkeklerle karşılaşınca zihniniz bir tür “koruma modu”na geçiyor gibi görünüyor. Bu, bilinçli olarak verdiğiniz bir karar değildir. Beyin bazen belirsizliği veya bilinmeyeni potansiyel bir risk olarak algılayabilir. Özellikle karşı cinsle ilgili deneyim az olduğunda veya zihinde bazı kaygılar oluştuğunda bu tür tepkiler daha sık görülebilir.

Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta da şu: Siz de fark etmişsiniz ki erkeklerle konuştuğunuzda ya da görüntülü sohbet ettiğinizde bu tepkiler biraz azalıyor. Bu aslında psikolojide çok bilinen bir ilkeye işaret eder. Zihin çoğu zaman tanımadığı şeylerden daha fazla kaygı duyar, fakat deneyim arttıkça bu kaygı yavaş yavaş azalır. Yani beyniniz yeni deneyimlerle “bu durum tehlikeli değil” bilgisini öğrenmeye başlar.

Bu mekanizmayı azaltmanın yolu genellikle onunla savaşmak değil, onu anlamaya çalışmaktır. Kendinize “neden böyle hissediyorum?” diye sert bir sorgu yapmak yerine, bu tepkinin geçici bir koruma refleksi olduğunu kabul etmek daha sağlıklı olur. Kaygıyı bastırmaya çalışmak bazen tam tersine onu daha görünür hâle getirebilir. Bu nedenle kendinize biraz zaman tanımak, karşı cinsle iletişimi küçük ve güvenli adımlarla sürdürmek genellikle daha etkili bir yöntemdir.

Ayrıca bedeninizde oluşan tepkilere de dikkat edebilirsiniz. Kaygı geldiğinde nefesinizi yavaşlatmak, dikkatinizi bulunduğunuz ortama yönlendirmek veya sohbeti doğal akışında sürdürmek beynin tehdit algısını azaltmaya yardımcı olabilir. Zaman içinde zihniniz bu durumun güvenli olduğunu daha net öğrenir.

Eğer bana sormak istediğiniz başka bir soru olursa cevaplamak için burada olacağım. Şimdilik görüşmek üzere. 🌸