Saygısızlığa karşı tepki veremedim
Toplu tasimada yolculuk ederken gençler eşimin karşısında yayilayarak oturuyorlar di yanında da ben oturuyordum olayı fark edip sinir olamam rağmen adeta dondum kaldım bir şey söyleyemedim sonunda eşim çok rahatsız olup karşı tarafa geçti ve bana durumdan rahatsızlığını bildirdi ben de o an ne yapacağımı şaşırdım donup kaldım eşine saygizilik yapılınca müdahale etmeyen pısırık bir adam gibi düşünceler kafamdan geçti gezmeden dönüyorduk günümüz mahvoldu kendimi aciz etkisiz biri gibi hissediyorum o an neden tepki veremedim bilmiyorum eşim bana alındığını söyledi onunda morali bozuldu konuyu açmak istediğimde boşa konuşmayalım diyor ama darılmamiş normal davranıyor kendimi çok kötü hissediyorum ne yapmalıyım zaten ben böyle durumlarda hiç kavga edemiyorum donup kalıyorum ne tavsiye edersiniz...Bundan sonra eşim beni aciz pısırık adam olmayan biri mi olarak görecek aklımda deli sorular ...Ama normal davranıyor ben kendimi aciz hissediyorum...Şimdiden teşekkür ederim
Bu soru 14 Temmuz 2026 08:41 tarihinde Klinik Psikolog Şevval Kurnaz Ünyılmaz tarafından cevaplandı.
- Paylaş:
Merhabalar,
Yaşadığınız bu durum, donma tepkisi olarak adlandırılan, tamamen biyolojik ve nörolojik temelleri olan bir reflekstir. Kendinizi pısırık veya aciz olarak hissetmeniz, toplumsal cinsiyet rollerinin üzerinizde yarattığı baskıdan kaynaklansa da, yaşadığınız şey bir irade eksikliği değil, beyninizin bir tehdit karşısında verdiği otomatik bir savunma mekanizmasıdır.
Beynimiz bir tehdit algıladığında "savaş, kaç veya don" seçeneklerinden birini seçer. Donma tepkisi, beynin en ilkel savunma mekanizmasıdır. Bu anlarda, mantıklı düşünmeden sorumlu olan prefrontal korteks devre dışı kalır ve hayatta kalma reflekslerini kontrol eden amigdala yönetimi ele alır. Bu nedenle o an ne diyeceğinizi bilemez veya hareket edemez hale gelirsiniz.
Eğer çocukluk döneminde otoriter veya baskıcı bir ortamda yetiştiyseniz, kendinizi savunmaya çalıştığınızda susturulmuş veya cezalandırılmış olabilirsiniz. Bu durum, yetişkinlikte de benzer stres anlarında beynin otomatik olarak donma moduna geçmesine ve hakkını savunamayacağına dair öğrenilmiş çaresizlik geliştirmesine neden olabilir.
Karşı tarafın yaptığı yayılarak oturma , toplu taşımada bir hakimiyet kurma ve alan ihlali girişimidir. Bu durum sizin için stres kaynağı oluşturarak sinir sisteminizin aşırı uyarılmasına ve kilitlenmesine yol açmıştır.
Toplumda erkekliğin zor kazanılan ve kolay kaybedilen bir statü olarak görülmesi, bu tür bir başarısızlık anında ciddi bir özsaygı düşüşüne yol açabilir. Eşinizin sizi "erkek olmayan biri" olarak göreceği korkusu, bu toplumsal beklentilerin bir sonucudur.
Eşinize hissettiklerinizi ve o an yaşadığınızın bir donma refleksi olduğunu açıkça anlatın. "Konuşmayalım" dese bile, ona "O an senin rahatsızlığını fark ettim ve sana destek olmak istedim ama vücudumun kontrolünü kaybettim, donup kaldım ve bu beni çok kötü hissettirdi" diyerek duygularınızı ifade edebilirsiniz.
Yaşanan olayda kendinizi suçlamaktan ziyade, bu durumu bir iletişim fırsatına çevirin. Ara ara, o anki yetersizlik hissinizden dolayı üzgün olduğunuzu ve bu sorunu çözmek için çaba gösterdiğinizi (örneğin bu konuda destek almayı düşündüğünüzü) belirtmek iyileştirici olabilir.
Eşinizin moral bozukluğunu kabul edin ve onu dikkatle dinleyin. Onun için en önemli şeyin korunmadan ziyade güven olduğunu unutmayın; güveni yeniden inşa etmek zaman alabilir.
Bu refleksinizi kontrol altına almak için şu egzersizleri yapabilirsiniz:
- Talepkar Olma Pratiği: Günlük hayatta basit yerlerde (kafe, restoran vb.) kibarca da olsa bir şeyler talep etme (soğuk gelen çayı değiştirtmek gibi) alışkanlığı kazanın. Bu, "hakkını savunma" kasınızı güçlendirir.
- Duyguları Serbest Bırakma: İçinizde biriken baskılanmış öfkeyi boşaltmak için bir yastığa bağırmak gibi yöntemler sinir sisteminizi rahatlatabilir.
- Zihinsel Egzersizler: Donma anında kendinize "Güvendesin" demek, alfabeyi saymak veya bir şarkı mırıldanmak, mantıklı düşünen beyninizi (prefrontal korteks) tekrar devreye sokmanıza yardımcı olur.
- Profesyonel Destek: Eğer bu donma hali hayat kalitenizi sürekli düşürüyorsa, bir uzmandan destek alarak kökenindeki nedenleri (geçmiş travmalar vb.) çalışmak en kalıcı çözüm olacaktır.
Unutmayın ki, eşinizin şu an normal davranması, aranızdaki sevgiyi ve saygıyı tamamen kaybetmediğinizin bir göstergesidir. Bu olayı bir yetersizlik olarak değil, kendinizi geliştirmeniz gereken bir alan olarak görün.
Sevgilerle
Yasal Bilgilendirme: Bu içerik tanı ve tedavi niteliği taşımayan, genel psikolojik bilgilendirme amaçlıdır.
