Sınav anında o sessizlikte aşırı stresli hissediyorum

Merhaba Sevgili Danışan,

Yazdıklarınızı okuyunca bunun aslında tek bir olaydan sonra zihninizin o ana takılı kalmasıyla büyüyen bir durum olduğunu anlıyorum, çünkü denemede yaşadığınız o küçük an, yani karnınızın guruldaması, sizin için sadece o anlık bir şeyken zihniniz bunu büyütüp “ya tekrar olursa”, “ya herkes fark ederse”, “ya rezil olursam” gibi düşüncelerle sürekli canlı tutmaya başlamış ve bu da sınav anındaki sessizliği sizin için daha da zor hale getirmiş.

Aslında burada yaşadığınız şeyin kendisi değil, o ihtimalin yarattığı beklenti sizi yoruyor diyebiliriz, çünkü çoğu zaman böyle bir durum olmuyor ama zihniniz “ya olursa” ihtimalini gerçekmiş gibi algıladığı için siz daha sınava girmeden o stresi yaşamaya başlıyorsunuz ve bu da dikkatinizi dağıtıyor, odaklanmanızı zorlaştırıyor.

Bu tarz durumlarda genelde şu döngü oluşur; kişi bir şeyin olmasından korkar, o korku bedeni daha hassas hale getirir, beden daha hassas olunca en küçük sinyaller bile büyütülür ve bu da “bak yine olacak” düşüncesini güçlendirir, yani aslında korkulan şeyin ihtimali değil, ona verilen dikkat ve anlam büyür.

Burada biraz yönü değiştirmek işe yarayabilir, çünkü bu düşünceyi tamamen yok etmeye çalıştıkça genelde daha çok akla gelir, onun yerine “evet böyle bir şey olabilir ama bu dünyanın sonu değil” gibi daha gerçekçi bir yerden yaklaşmak zihni biraz rahatlatır, çünkü en kötü senaryoyu büyüten şey genelde onun “katlanılamaz” olduğuna inanmak oluyor.

Aynı zamanda sınav anında dikkatiniz o sessizliğe değil, soruya yönlenebilirse bu düşünce arka planda kalmaya başlar, bunun için de küçük bir teknik işe yarayabilir; dikkatiniz dağıldığını fark ettiğiniz an kendinize “şu an sadece bu sorudayım” deyip gözünüzü gerçekten sorunun içine vermek, yani düşünceyle mücadele etmek yerine odağı tekrar göreve getirmek.

Bir de çok basit ama etkili bir şey var; sınavdan önce ağır yemek yememek, gaz yapabilecek şeylerden kaçınmak ve mümkünse tuvalet ihtiyacını gidermek gibi küçük önlemler almak, çünkü bedeniniz biraz daha rahat olduğunda zihniniz de o ihtimali daha az büyütür.

Şunu da unutmamak önemli; böyle bir şey olsa bile insanların düşündüğünüz kadar odaklandığı bir durum olmaz, çünkü sınav anında herkes kendi kağıdına odaklanır ve sizin zihninizde büyüyen “rezil olma” senaryosu çoğu zaman dışarıda aynı şekilde yaşanmaz.

Aslında burada çözüm, o düşüncenin gelmesini engellemek değil, geldiğinde onun peşinden gitmemeyi öğrenmekten geçiyor, çünkü siz düşünceyi büyütmedikçe bir süre sonra kendiliğinden etkisini kaybetmeye başlar.

Klinik Psikolog Aslı Yolageldili