Sürekli bir şeye taktığımda onu düşünüyorum

Merhaba Sevgili Danışan,

Anlattıklarınızdan zihninizin bir şüphe içerisinde olduğunu görebiliyorum. Sanki zihniniz "Her an bir şeyler ters gidebilir" modunda ve bunun önüne geçmek için de tekrarda kontrol davranışı sergiliyorsunuz. Bu zihninizin küçük oyunu belirsizliğe tahammül etme kapasitenizin biraz azaldığını gösteriyor olabilir.

Bu neyden kaynaklanıyor olabilir?

1. Kontrol İhtiyacı ve Kaygı: Son günlerde hayatınızda stresinizi arttıran ve kontrol edemediğinizi hissettiğiniz başka alanlar olup olmadığına bir bakmanızda fayda var. Bazen zihnimiz belirsizlikle baş edemediğinde ya da kontrol edemediği durumlarla mücadele verdiğinde algısını daha kontrol edilebilir küçük durumlara çevirebiliyor. Bu şekilde kontrol edilebilen küçük durumlardaki mükemmelliyetçi tutum zihni daha güvende tutuyor.
2. "Ya Olmazsa": Telefon şarjını kontrol etmek işin sadece görünen kısmı. Bu davranışları endişelerimizi bastırmak, su yüzüne çıkmasını engellemek için sergiliyoruz. "Telefonunuzun şarjı biterse ve alarmınız çalmazsa ne olur?" sorusu burada kapıyı kaçabilecek bir anahtar niteliğinde. Siz en temelindeki kaygıyı bulduğunuzda buna yönelik farkındalık kazanmak bu döngüyü kıracaktır.
3. Zihinsel Yorgunluk: Bazen yoğunluğumuzun olduğu dönemlerde zihnimiz kendini otomatik pilota alabiliyor. Eğer bir eylemi gerçekleştirirken zihniniz başka bir şeyle meşgulse o eylemi gerçekleştirdiğiniz yönelik netliğinizin olmaması da normal bir hal alıyor.

Peki, bu durumu nasıl yönetebilirsiniz?

Öncelikle kendinize kızmadan sorunun kaynağını sakince meraklı bir çocuk gibi incelemek fayda sağlayacaktır. Çünkü kendinize kızdıkça stresiniz daha çok artar ve beyniniz bu döngüyü kırmak yerine pekiştirmiş olur.

1. Yaptığınız Eylemi Seslendirmek: Yaptığınız eylemi yüksek sesle söyleyebilirsiniz. "Şu an alarmı 06:30'a kurdum ve telefonumu masanın üstüne koydum." Beyniniz duyguyu bir şeyi tekrar işleme katacaktır ve bu beyninizin bilgiyi alma ve işleme sürecini pekiştirecektir.
2. Belirsizlikle Kalabilme: Kontrol etme isteğiniz olduğunda, kendinize 2-3 dakika süre tanıyın. "Hemen bakmama gerek yok, bir süre bu duyguyla kalacağım bakalım bende neler oluyor" diyebilirsiniz. Unutmayın duyular bize misafirdir. Gelir bir süre vakit geçirir hatta coşkuyu arttırır sonra gitmeye hazırlanır ve gider.
3. Kendine Şefkat: Yaşadığınız bu durumun sizin bir bozukluğa sahip olduğunuzu göstermediğini ve bazen insanların bu durumları yaşayabildiğini kendinize hatırlatın. Kendine kızmayı bırakıp, "Şu an huzursuzsun ama bu senin kişiliğin karakterin değil sadece şu an bu duyguyu yaşıyorsun ve huzursuzluğu ortadan kaldırmak için bu davranışı yapıyorsun, seni anlıyorum"  diyebilmek bu döngüyü kıracaktır. Çünkü duygular görülmek ve anlaşılmak ister. Ayrıca şu an huzursuzluğumun gitmesi için neye ihtiyacım var sorusunu sorabilirsin. Büyük ihtimalle oradaki ihtiyaç gerçekleştirdiğin kontrol davranışından daha farklı bir ihtiyaçtır.

Huzurlu ve sağlıklı günler dilerim...

Uzman Klinik Psikolog Aycan GEYİK