Terk edilme korkusu ve yarım kalmışlık hissimle nasıl başa çıkabilirim..

Merhaba,

Yazdıklarınızdan, terapi sürecinin sizin için yalnızca bir destek değil aynı zamanda güvenli bir alan olduğunu anlıyorum. Uzun süre düzenli terapi aldıktan sonra, özellikle de tam kendinizi açabildiğinizi hissettiğiniz bir dönemde bu sürecin ani şekilde kesilmesi birçok kişide benzer duygular yaratabilir. Bu durum bazen “terk edilme” gibi hissedilebilir; çünkü terapi ilişkisi insanın duygularını en kırılgan haliyle paylaşabildiği nadir alanlardan biridir. Bu nedenle yaşadığınız yarım kalmışlık hissi ve yalnızlık duygusu oldukça anlaşılabilir bir deneyimdir.

Aynı zamanda dikkat çekici olan şey, sizin bu duyguların farkında olmanız. Yazınızda yalnızlığın ve görülmeme hissinin sizi nasıl etkilediğini, hatta bunun bugünkü ilişkilerinize nasıl yansıdığını oldukça açık bir şekilde ifade etmişsiniz. Terapi literatüründe bu durum bazen “terk edilme şeması” ya da “duygusal güvensizlik beklentisi” olarak ele alınır. Kişi geçmişte gerçekten terk edilmiş veya yalnız bırakılmış bir deneyim yaşadığında, zihni ileride benzer bir durumun tekrar olabileceğini varsayarak sürekli tetikte kalabilir. Bu nedenle partnerin birkaç saat mesaj atmaması ya da bir arkadaşın kısa ve nötr bir mesaj yazması bile zihinde “benden uzaklaşıyor olabilir” düşüncesini tetikleyebilir.

Burada önemli olan nokta, bu düşüncelerin çoğu zaman duygunun etkisiyle hızla oluşan yorumlar olmasıdır. Yani zihnimiz, geçmişte yaşanan yalnızlık deneyimlerini bugünkü ilişkilere otomatik olarak genelleyebilir. Bu durum kişinin sevdiği insanlarla olan ilişkisini zorlaştırabilir; çünkü kişi bir yandan yakınlık isterken bir yandan da sürekli kaybetme ihtimaline karşı tetikte kalır. Bu oldukça yorucu bir döngü olabilir.

Bu döngüyü fark etmeye başladığınızda küçük bir egzersiz yardımcı olabilir. Özellikle partnerinizin veya bir arkadaşınızın davranışı sizi “terk ediliyorum” duygusuna götürdüğünde, düşünceyi doğrudan doğru kabul etmek yerine kısa bir durup yazma egzersizi deneyebilirsiniz.

-Bir kağıdı üçe bölerek ilk kısma aklınıza gelen otomatik düşünceyi yazın (örneğin: “Bana mesaj atmıyor, artık benimle ilgilenmiyor olabilir”).

-İkinci kısma bu düşünceyi destekleyen kanıtları yazın, üçüncü kısma ise bu düşünceyi desteklemeyen kanıtları.

-Çoğu zaman üçüncü sütunda, o kişinin aslında sizinle vakit geçirmek istediğini gösteren birçok veri olduğunu fark edebilirsiniz.

-Bu egzersiz zihnin otomatik olarak felaket senaryosu üretmesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.

Aynı zamanda terapi sürecinin kesilmesi, o süreçte edindiğiniz farkındalıkların kaybolduğu anlamına gelmez. Tam tersine, şu anda bu duyguları fark edip sorgulayabiliyor olmanız o çalışmanın hâlâ sizinle birlikte olduğunu gösterir. İmkanınız olduğunda yeniden terapiye başlamak elbette faydalı olabilir; ancak o zamana kadar duygularınızı gözlemlemek, onları bastırmak yerine anlamaya çalışmak ve güvenli ilişkiler içinde küçük küçük yakınlık deneyimleri biriktirmek de iyileştirici bir süreç yaratabilir.

Psikanalist Donald Winnicott’un şu sözü bu süreci güzel ifade eder: “İyileşme çoğu zaman yeni bir ilişki içinde değil, güvenli bir ilişki deneyimini içselleştirmekte başlar.”

Bazen terapi sona erse bile, o ilişkide yaşanan görülme ve anlaşılma deneyimi kişinin içinde yaşamaya devam eder.

Kendinize karşı sabırlı olmanız önemli. Çünkü terk edilme korkusu genellikle bir anda ortadan kalkmaz; fakat kişi bu korkunun geldiğini fark edip ona otomatik olarak inanmak zorunda olmadığını öğrendiğinde, ilişkiler giderek daha güvenli ve rahat bir hale gelebilir. Bu farkındalığı geliştirme çabanız ise zaten iyileşme sürecinin önemli bir adımıdır.

Umarım yardımcı olabilmişimdir, ihtiyaç halinde benimle iletişime geçebilirsiniz 🤍

Psikolog Lara Yelda Aktaş