Utanç duygusu hayatımın merkezinde
Geçen günlerde fark ettim ki hayatımın her döneminde büyük küçük birçok konuda utanç ve suçluluk duygusu hakim. Bu neden olur ve nasıl değiştirebilirim? Ve bu yargılayıcı insanların ağına çok kolay düşmeme neden oluyor. Kötü bir eleştiri aldığımda ani cevap veremiyorum; sanırım ben de içten içe haklı bulduğum için diyorum. Fark ettim ki bu içimde çok büyük yer etmiş bir duygu. Bu elbette ailede öğrenilmiş bir durum olabilir, ama artık böyle hissetmek istemiyorum. Benim de iyi hissetmeye ve yanlış yapabilmeye hakkım var.
Bu soru 31 Mart 2026 11:51 tarihinde Uzman Psikolog Gizem Yıldırım tarafından cevaplandı.
- Paylaş:
Merhaba, çok haklısınız. Sizin de iyi hissetmeye ve yanlış yapabilmeye hakkınız var her insan gibi. Bunun farkında olabilmek var olan ve sizi bağlayan o kabuğu kırabilmek için büyük bir silah.
“Bu neden olur ne nasıl değiştirebilirim?” sorunuza gelecek olursak eğer, bu tarz durumlar genellikle ebeveynlerin “ayıp olur, dikkat et, sakın yanlış yapma, sen de hep böyle yapıyorsun” şeklindeki eleştirel yaklaşımlarıyla veya belki küçük bir hatada bile yüz ifadesi değişen, sesi sertleşen ya da susarak cezalandıran bir yaklaşımla çocuk büyüdüyse ortaya çıkar. Çocuk hep hata yapmaktan korkan ve artık kendini de sürekli eleştiren bir yapı geliştirebilir. Yani bu dışarıdan duyulan eleştiriler artık kişinin iç sesi haline geliyor.
“Kötü bir eleştiri aldığımda ani cevap veremiyorum; sanırım ben de içten içe haklı bulduğum için diyorum. Fark ettim ki bu içimde çok büyük yer etmiş bir duygu.” Bunu söyleyebilmiş olmanız aslında farkındalığınızın da ne kadar yüksek olduğunu gösterir. İnsanların size karşı olan yargılayıcı tutumunun sizde bu denli iz bırakmış olması da bahsettiğim ihtimalleri destekliyor.
İçinizde sizi eleştiren sesin olduğunu biliyoruz, ancak bir diğer iç sesiniz de size “sen kıymetlisin” diyor. Sizin amacınız bu sesin daha çok konuşmasını sağlamak olacak. Bunun için olumsuz sesinizin kimin söylemlerine benzediğini bulmalısınız. Bu ses belki annenizin, belki babanızın veya belki de öğretmeninizin sesine benziyordur. Bu sesi anlamlandırdıktan sonra ise size kıymet veren sesinizin diğer sese cevap vermesine izin verin. Çünkü olumlu olan ses tamamen size ait.
Bir diğer yandan da kendinize hata yapma konusunda izin vermek olmalı. Ve her gün yaptığınız bir hatayı not alıp bunun size en fazla ne kadar zarar verebileceğini ve bu durumu eğer gerekiyorsa nasıl telafi edebileceğinizi düşünebilirsiniz. Ancak unutmayın önceliğiniz sizin duygularınız ve ihtiyaçlarınız olacak. Bu sayede zihniniz hata yapmanın insani olduğunu ve hata yapmanın korkunç bir durum olmadığını zaman içinde öğrenmiş olacak. Bu süreçte kendinize iyi davranmayı ihmal etmeyin. Kırmaktan korktuğunuz sevdiğiniz kişilere nasıl davranıyorsanız, kendinize de o şekilde davranmaya özen gösterin.
Sevgilerimle
Uzm. Psk. Gizem Yıldırım
💪 Psikoloğun Önerdiği Egzersizler
Küçük Şükür Molası
Cevabınız için teşekkürler
Yasal Bilgilendirme: Bu içerik tanı ve tedavi niteliği taşımayan, genel psikolojik bilgilendirme amaçlıdır.