Yoğun korku hissettiğim anlarda ne yapmam gerekir?

Merhaba sevgili danışan,

Bir süredir isteğin dışında gelişen, seni çekindiren ve ardı ardına tekrar eden düşüncelerle bir savaş içerisinde olduğunu ifade etmek istiyorsun. Bu tarz düşüncelerin insanın zihnini meşgul etmesi gerçekten çok yıpratıcı ve yorucu olabilir, hemde ondan ne kadar uzaklaşmaya çalışırsan çalış tekrar tekrar zihnini meşgul ediyorsa daha da zor bir durum haline gelebilir. Ama burada şuna dikkat etmek gerekir: Düşüncelerinin var olması onların gerçekliğini kanıtlamaz veya senin bu düşüncelerinin gerçekten istediğin şeyler olduğu anlamına gelmez.

Sorunda değindiğin örneklerde ortak bir kısım var: ''ya böyle olursa, ya şöyleyse, ya hata yaptıysam..'' bu tarz düşünceler genelde belirsizliğe tahammülün zorlaştığı, zihnin sürekli ''bir tehlike mi var?'' diye kontrol ettiği zamanlarda belirir. Zaten sen de fark etmişsin: Düşüncelerin geliyor ve sonra rahatsızlık hissedip internetten bir kanıt arıyorsun sonrasında kısa bir ferahlama yaşıyorsun ama düşüncen tekrar beliriyor.

Yaşanılan bu döngü, zihinin yüzde yüz emin olma talebinden ötürü kendini tekrar eder. Sen her ne kadar kanıt aramaya çalışırsan düşünceler o kadar derinleşir ve güçleşir. Çünkü zihnin 'bu düşünce gerçekten tehlikeli olmalı, yoksa bu kadar çaba göstermezdim.' diye bir yorum üretir.

Vücudunun bu durumlar esnasında gösterdiği korku,uzaklaşma hissi ve terleme gibi tepkiler bedeninin yoğun kaygıya verdiği doğal tepkilerdir. Bunlar herhangi bir tehlikeyi oluşturmaz; sadece bedenin alarm sisteminin normalden daha fazla devreye girdiğini gösterir.

Peki bu anlarda neler yapabilirsin ve neler seni rahatlatabilir ?

Aklına gelen düşüncelerini bastırıp onlardan kurtulmaya çalışma, ilk olarak varlıklarını kabul etmek ve bunun sadece bir düşünceden ibaret olduğunu kendine tekrar etmek iyi hissettirecektir. Çünkü ne kadar bastırırsan o kadar güçlenirler.

Bir kanıt aramaya çalışmak yukarıda bahsettiğim gibi zihnin o düşüncenin gerçekten tehlikeli olduğunu yorumlamasına neden olabilir, bu yüzden kanıt arama ihtiyacı hissettiğinde kendini 'şu an kanıt aramak istiyorum ama bunu yapmamak da yine benim elimde.' gibi cümlelerle telkin etmeye çalışmak doğru olacaktır.

Bedenin tepki vermeye başladığında onu sakinleştirmeye çalış. Çünkü yoğun korku ve kaygı hissettiğimiz anlarda beden anında alarm moduna geçer. İşte tam bu anlarda derin ve doğru nefesler almak, bir objenin dokusuna odaklanmak ve onu zihninde canlandırmak, etrafındaki nesnelere odaklanmak ve onları sesli bir şekilde saymak gibi küçük egzersizler seni sakinleştirmek için iyi gelecektir.

Düşüncelerinin gerçek mi yoksa gerçek değil mi ? kısmına odaklanmak yerine 'zihnim yine aynı döngüye başladı.' diye düşünmek daha iyi olabilir. Böylece bunun daha önce de yaşanmış ve bitmiş olduğu gerçeğini, yine bitecek ve geçebilecek bir şey olduğunu zihne işlemiş oluruz.

Ve en önemlisi kendini suçlamamaya çalışman. Bu düşüncelerinin varlığı senin bir eksikliğini ya da hatanı göstermez. Bunlar senin karakterin ve kişiliğinle örtüşen şeyler de değildir. Çünkü düşüncelerin hepsi niyeti göstermez, düşüncelerin hepsi gerçek değildir ve düşüncelerinin hepsi tehlikeli de değildir.

Bu düşünceler gerçekten istediğim şeyler mi diye bir sorun da vardı. Aslında bu soru cevabı da bize veriyor. Eğer bir şeyleri gerçekten isteyip o yönde bir talepte bulunuyorsak onlar bizi aslında korkutmaz, bize vicdan azabı çektirmez ve bizi utandırmaz. Ama buradaki düşünceler seni çok rahatsız ediyor bu da onların senin değerlerine örtüşmediğini gösteriyor.

Peki son olarak bu yaşadığın durum nedir ?

Ben bir psikolog olarak sana tanı koyamam, buradan tanı belirtmem zaten etik ve doğru da olmaz. Ancak şunu belirtebilirim: Seni bu denli rahatsız eden ve kontrol etmeye çalıştıkça seni içine çeken düşüncelerin ve buna eşlik eden yoğun endişelerin, birçok insanın zaman zaman yaşamakta olduğu durumlardır. Eğer bu durumu tek başına omuzlamak sana çok güç ve zor geliyorsa bu noktada bir uzman desteği alman çok değerli olabilir.